مهرداد خدیر و رضاغبیشاوی به پرسش های اهالی رسانه در دانشگاه آزاد اوز پاسخ دادند

احسان آزرمی: پس از نشست دوشنبه سیزدهم دی ماه در دانشگاه آزاد اوز، ۱۴ دی روز دوم نشست  اهالی رسانه برای میزبانی از مهرداد خدیر و رضا غبیشاوی، سردبیر نشریه امید جوان و تحلیلگر تارنمای عصر ایران با جلسه پرسش و پاسخ از مسائل سیاسی و اجتماعی ایران و نگاه اهل رسانه بر این اتفاقات سپری شد.

 ابتدا فاطمه قاسمی مدرس حقوق و مدیر نشست با تشکر مجدد از میهمانان ویژه و سایر حضار از رئیس دانشگاه آزاد درخواست صحبت کرد. عبدالعزیز خضری رییس دانشگاه آزاد واحد اوز درسخنان کوتاهی با تفدیر از میهمانان و شرکت کنندگان گفت: کسی که بخواهد خود را مطلق بداند دچار اشتباه است . دانشگاه آزاد اوز با تعاملی که با همکاران، هیئت امنا، خیرین و مردم دارد توانسته به موفقیت دست یابد. در ادامه سردبیر امید جوان چکیده ای از صحبت های روز گذشته  در مورد اصول خبرنگاری و روزنامه نگاری و نقش فضای مجازی در رسانهبیان کرد تا نوبت به پرسش و پاسخ اساتید روزنامه نگاری برسد.

اولین سوالات مطرح شده از سوی جمع به مسئله عدم پشتیبانی روزنامه نگاران از هم صنفی های خود و فدا کردن اصول خبرنگاری در مقابل اعتقادات سیاسی و اجتماعی و همچنین آیا اینکه فضای مجازی تلگرام در حال حاضر نقش یک رسانه کامل را دارد یا نه مطرح شد.

در پاسخ به سوال ابتدایی، انگیزه متفاوت هر فرد برای ورود به دنیای خبرنگاری به عنوان عاملی برای جهت گیری های متفاوت و برخی بازخوردها عامل اصلی دانسته شد. در این مورد از سوی خدیر نقش تشکل صنفی برای حمایت از خبرنگاران بسیار حیاتی دانسته شد.

در مورد نقش فضای مجازی و تلگرام؛ تخصصی بودن کار خبرنگاری و رعایت نکردن موازین آن و عدم دروازه بانی خبر عامل اصلی برای رسانه کامل نبودن تلگرام از سوی رضا غبیشاوی عنوان شد. غبیشاوی همچنین اشاره کرد که تلگرام می تواند رسانه عنوان شود چون پیامی را منتقل می کنند و نیستند، چون حرفه ای بودن برایشان تعریف نشده است. همچنین عدم دقت در بازتاب خبرهای واقعی در تلگرام را یکی از دلایل بسیار مهم برای اینکه چرا تلگرام نمی تواند یک رسانه کامل لقب بگیرد مطرح کرد.

سوال بعدی از سوی خود غبیشاوی در مورد وجود انجمن یا تشکلی برای اهالی رسانه در اوز مطرح شد که اشاره ای مختصر به خانه مطبوعات لارستان و ساختار آن صورت گرفت.

چگونگی تحلیل از سوی رسانه های محلی در مورد اتفاقات شهر و روستا برای جلوگیری از جبهه گیری تند از سوی مردم و یا حتی روزنامه ای دیگر مسئله مطرح شده بعدی بود

مهرداد خدیر این مورد را یک مسئله فراگیر در تمام کشور و یک مشکل برای همه رسانه ها دانست که باید با روش های خاص و شیوه های رند گونه از این پاسخ های تند بپرهیزد. همچنین ساده ترین پاسخ برای آن را استفاده از نام مستعار دانست. همچنین عدم توسعه یافتگی به عنوان عامل اصلی این جبهه گیری ها مطرح شد.

غبیشاوی در عین تاکید بر عدم نقد پذیری برخی مخاطبان، جواب های آن را استمرار و عدم سکوت و در رده دوم تغییر دادن فضای ارائه نقد از یک گزارش یک طرفه به یک مصاحبه که هر دو طرف در آن درگیر هستند، دانست.

منشور حقوق شهروندی مسئله داغ بعدی بود که بخش اعظم نشست را به خودش اختصاص داد. خدیر در مواجهه با این سوال که آیا این منشور صرفا یک تئوری نیست و جنبه عملی شدن دارد یا نه پاسخ داد که کلیه سند ها و توافقات در ابتدا جنبه تئوری دارد و صرفا روی کاغذ است. اما همین کاغذ ها تبدیل به یک سند تعهد می شود. در نگاه دوم تفاوت جزئی آن با اصل ۱۹ قانون اساسی است که باعث می شود تبدیل به نسخه پیشرفته تر و به روز تر قانون اساسی شود.  منشور حقوق شهروندی سند تعهد حاکمیت به مردم است. رییس جمهور بعدی به عنوان بازوی اجرایی نظام چه آقای روحانی باشد چه شخص دیگر یا باید این منشور را پاره کند و تبعات حقوقی آن را بپذیرد، یا باید به آن پایبند باشد. منشور حقوق شهروندی به خود خود یک اتفاق مثبت است که حتی اگر به آن عمل نشود، در کمترین حالکه مطالبه عمومی را افزایش می دهد.

رضا غبیشاوی عدم موفقیت احتمالی در آینده سند را یک موضوع دو طرفه دانست که هر شهروند به اندازه خود دولت در آن مقصر است.

آیا منشور حقوق شهروندی سرنوشتی مشابه گفتگوی تمدن ها پیدا می کند؟ سوالی که جواب خدیر به صورت ضمنی آن را رد کرد. اولین موضوع تعهد حاکمیت در مقابل مردم در این منشور است. مسئله بعدی منتقل کردن پیامی به ایران است که تنها اولویت دولت مسئله برجام و هسته ای نبوده است و به مسائل حقوقی و شهروندی به همان اندازه پایبند است. گفت و گوی تمدن ها یک ایده شخصی از رییس جمهور وقت بود اما منشور حقوق شهروندی یک برداشت مستقیم از خود قانون اساسی است. کسی نمی تواند مشکل فقهی یا حقوقی از آن بگیرد. آیا این موضوع اندازه انگیزه انتخاباتی دارد؟ ما نمی دانیم. این مسئله ای است که در قبال تمام نامزدان انتخابات وجود دارد. یک الزام برای رییس جمهور بعدی وجود دارد که در هر صورت باید به این سند پایبند باشد و این موضوع فوق العاده ای است که نمی توان به سادگی از آن گذشت.

غبیشاوی هم در این مورد گفت: کار دولت آقای روحانی بسیار قابل ستایش است. آیا عملی می شود یا نه قسمت عمده ای از آن به خود ما برمی گردد. این وظیفه ماست که زندگی در ایران را آسان و آسان تر بسازیم و تلاش برای عملی شدن منشور حقوق شهروندی قسمتی از همین وطیفه است. نام این سند دولتی، حقوق شهروندی است. در حال حاضر در دنیا و به ویژه در خاورمیانه موضوع هویت ملی مسئله ای بسیار برجسته است. در این سند هویت هر فرد را بر اساس ایرانی بودن و داشتن شناسنامه ایرانی تعریف شده است و هر ایرانی با ایرانی دیگر برابر و مساوی است. این فضای فوق العاده به وجود آمده است و حالا وظیفه ماست تا از این فضا استفاده کنیم. منظور از ما تک تک ایرانی هاست و همه در مقابل این سند مسئولیم.”

موضوع بعدی در مورد تقسیم بندی گرایشات نشریات و عدم برابری و تعادل در بین آن ها بود. این که چرا یک گرایش اقلیت با منابع عمومی سهم بیشتری از رسانه و تریبون ها در شبکه اینترنت دارد اما در سمت مقابل نوعی سکوت در جبهه خبری اصلاح طلبان در قبال فعالیت در اینترنت وجود دارد که به نوعی آزار دهنده است. خدیر در عین تاکید بر عدم جبهه گیری جناحی شخصی، این را یک انتقاد وارد دانست اما با این حال به این اشاره کرد که با فراگیری اینترنت آرام آرام از سوی اصلاح طلبان نیز این فعالیت افزایش می یابد.

سوال نهایی در مورد عدم انعکاس تحلیل ها و مطالب یک رسانه در جامعه و چگونگی واکنش رسانه نسبت به این سکوت بود. مهرداد خدیر در این مورد اصرار بر نوشتن را نکته کلیدی دانست. “وقتی موضوعی را مطرح می کنیم شاید مسئول مربوطه نبیند ولی اگر عقب نکشیم در نهایت مسئول بالاتر آن را می بیند و تذکر لازم را در این مورد می دهد. تکنیک های خبرنگاری و روزنامه نگاری در این خصوص نقش بسیار مهمی دارد که باید از آنها استفاده کرد.”

در پایان پرسش و پاسخ محمد صدیق پیرزاد به عنوان ریاست هیات امنای دانشگاه آزاد اوز از میهمانان گرامی برای قبول دعوت تشکر کرد.

همچنین در قسمت پایانی نشست، رضا غبیشاوی با اسم بردن از اوز به عنوان نمادی برای به فعل رساندن سه شعار وحدت، کرسی آزاد اندیشی و وقف و نیکوکاری که در اغلب جاهای ایران در حد شعار باقی مانده است، نام برد و از این سفر به عنوان خاطره ای به یاد ماندنی و ماندگار نام برد.

عکس از: گلی برازنده