چهارشنبه ۰۷ آبان ۱۳۹۹
 |  14/ سپتامبر/ 2020 - 9:45
  |   نظرات: بدون نظر
821 بازدید

نخستین نمایشنامه‌ای که در اوز اجرا شد 

عنایت الله نامور/ دبی: تا قبل از افتتاح مدرسه دولتی برای آموختن سواد در اوز مکتب خانه ها دایر بود. اغلب پسران تجار و بزرگان و دیگر گروه ها  و گاه هم دختران در آنها به آموختن جزء قرآن می پرداختند. پس از آن که آنها در این بخش ماهر می شدند مستقیما کتاب  گلستان سعدی  برای آموزش زبان فارسی در دستور کار بود و حساب هم سیاقی درس داده می شد. در این مکتب خانه ها که در اوز به آنها « کُتاب» می گویند خبری از فعالیت فوق آموزشی مانند ورزش و یا کارهای هنری و فرهنگی نبود.

در اسفند۱۳۰۰ش قانون شورای عالی معارف به تصویب مجلس رسید که به موجب آن تمام امور اجرایی مدارس‌؛ مانند برگزاری امتحانات‌، تهیه برنامه‌های درسی و آموزشی و تشخیص صلاحیت علمی‌ و اخلاقی معلمان‌، به شورای عالی معارف واگذار شد. به سفارش شورای عالی معارف مقرر شد با بررسی نظام آموزش و پرورش کشورهای اروپایی‌، الگویی برای نظام آموزشی کشور انتخاب گردد. سرانجام سیستم آموزش مدارس فرانسه به عنوان الگوی مدارس‌ ایرانی پذیرفته شد.

 با افتتاح اولین مدرسه دولتی در اوز و دانش آموزانی که با لباس متحد الشکل شبه نظامی در مدرسه حاضر می شدند؛ نوع جدید آموزش در اوز شروع شد. این مدرسه به سبک جدید در سال ۱۳۰۷ شمسی با حضور رئیس معارف فارس در آن زمان افتتاح شد. درسها شامل فارسی و حساب و علم الاشیاء بود و حتی در دوره‌ای موسیقی نیز تدریس می شد.  علاوه بر این فعالیت های بدنی و ورزشی هم در دستور کار بود. و دانش آموزان مشق نظامی یاد می گرفتند و هرکدام با تفنگ های چوبی برای آنها ساخته شده بود؛ هر روز رژه می رفتند. ورزش هم در این دوره در اوز شروع شد و فوتبال از اولین ورزش هایی بود که تا قبل از سال ۱۳۱۵ در اوز دانش آموزان یاد گرفته بودند و بازی می کردند. 

 تا سالهای نزدیک به پایان  دوره رضا شاهی از فعالیت های هنری و فرهنگی هنوز خبری نبود. هر چند دو جشنواره برگزار شده بود که یکی از آنها هنگام عروسی شاه با فوزیه در سال ۱۳۱۷ بود ولی دانش آموزان چندان نقشی در آن جشنها نداشتند. 

وضعیت کارهای فوق آموزشی به همین صورت بود تا این که جوانی اهل فرهنگ و ادب از شیراز برای کار معلمی به اوز آمد. ابراهیم بصیری کازرونی بود و در سال ۱۳۱۸ به اوز آمد. خودش با برادرش که او هم معلم بود و به همراه مادرشان به اوز آمدند و در همان خانه حاج محمد رحیم در طبقه بالا سکونت داشتند.  آن زمان در شیراز دوره دبیرستان ۱۱ ساله بود و سال دوازدهم سال انتخاب رشته بود و او دوازدهم را با رشته ادبی به پایان رسانده بود. و برای آن زمانه اوز؛ معلمی که دپیلم تمام داشته باشد درحکم کارشناسی ارشد بود. سایر آموزگاران اغلب فارغ التحصیل دوره های آموزشی نبودند و به قول معروف سواد قدیم داشتند. 

بصیری بیشتراز یک سال ونیم در اوز نبود ولی در همین مدت کوتاه کار های مهمی انجام داد. آن زمان اوز فقط چهار کلاس درس دایر بود و کلاس پنجم و ششم هنوز افتتاح نشده بود . کلاس پنجم را او در اوز دایر کرد و خود معلم این کلاس بود.

او اهل ادبیات بود و اغلب در کلاس از شاعران بزرگ ایران حکایت می کرد و اشعاری برای دانش آموزان می خواند . و این کار را تا زمانی که در اوز بود ادامه داد به نحوی که شور و شوق ادبی در دانش آموزان ایجاد کرد. و آنها هم به شعر و ادبیات علاقمند شدند و شعرها را حفظ می کردند. بسیاری از دانش آموزان آن زمان تا هنگامه پیری هنوز هم اشعار فراوانی از آن دوران در حافظه دارند .

از جمله کار هایش که در ذهن شاگردانش باقی مانده است – که حالا آنها هر یک حدود ۹۰ سال سن دارند- اجرای سه نمایشنامه درآن سال بود. این اولین بار بود که در اوز دانش آموزان نمایشنامه هایی به سبک تئاتر اروپایی برگزار می کردند  .هر سه نمایشنامه را خود بصیری نوشته بود و خودش آنها را  کارگردانی  می کرد.

اولین نمایشانه «خرکریم» نام داشت. که در آن عبدالله حسین نیا و محمد ربیع فرشاد بازی می کردند. نمایشنامه موزیکال بود و صحنه نداشت. در واقع خری را آورده بودند و دو بازیگر یکی سوار بر آن و دیگری افسار خر را گرفته و دور حیاط منزل حاج محمد رحیم می چرخیدند و اشعاری را به نوبت همراه با ضرب می خواندند.

دومین نمایشنامه به نام «لوطی» بود که محمد علی زرنگار در آن نقش بازی می کرد . این نمایشنامه در واقع نوعی درس جغرافیا هم بود و بازیگر با تماشاچیان گفتگو می کرد . در ضمن نمایش شهر ها را معرفی می کردند .یکی از آن اشعار این است

بچه کرمانشاه بیستون جاشه

                                           اهل کردستان نرگس کالاشه 

و سومین نمایشنامه که بر روی صحنه با دکور و در سه پرده بود و تعداد بازیگران حدود ۱۰ نفر می شد «شیطون و ملا»  نام داشت . صحنه هم تالار منزل حاج محمد رحیم بود که پرده زده و دکور کرده بودند . در این نمایشنامه هم عبدالله حسین نیا و محمد ربیع فرشاد و عبدالرحمن احمدیان؛ عبدالله محمودیان و چند نفر دیگر  بازی می کردند. بازیگران همه دانش آموزان پسر بودند و دختران در آنها نقشی نداشتند .

این سه نمایشنامه که در طی سال ۱۳۱۸ شمسی اجرا شد درواقع اولین نمایشی است که در اوز به اجرا درآمده است .

ابراهیم بصیری که با برادرش احمد بصیری و مادرش به اوز آمده بود سال دیگر به شیراز برگشت و تا مدتها معلم مدارس شیراز بود

ولی کار نمایش در اوز همچنان ادامه یافت و دانش آموزان هر ساله به مناسبت های گوناگون به اجرای نمایش می پرداختند و اهالی هم برای دیدن این نمایش ها حمع می شدند

عکس ضمیمه از نمایشنامه‌ای در اوز است  اما حدود سی سال بعد از آن زمان .

(مدرسه بازرگانی ۱۳۵۱-عکاس محمد علی رحیمی)

 

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان پارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.

نظر سنجی

'روز شوراها مبارک/ میزان رضایت شما از شورای اسلامی پنجم شهر اوز چقدر است؟'

Loading ... Loading ...
آخرین نظرات
  • با سلام و درود خدمت نویسنده محترم مقاله و شهروندان عزیز وجود افراد فرهیخته، دانا و خردمند فارغ از جنسیت، نژاد، قومیت، دین و مذهب در شهرستان اوز، کم نیست و باعث افتخار بسی...
    دکتر یادگارفرد در مطلب: در این یک‌سال چه گذشت؟
  • استقرار 4 اداره در یک مکان بسیار سخت وقطعا این ادارات از امکانات وتجهیزات کافی هم برخوردار نیستند انتظار میرود به صورت ویژه به این مشکل رسیدگی شود ادارات دامپزشکی کشاورزی...
    قابل توجه فرماندار وخیران محلی در مطلب: معارفه سرپرست کمیته امداد امام خمینی اوز
  • سلام. محل موقت آن در ساختمان دامپزشکی واقع در منطقه کنار سبز است....
    مدیریت در مطلب: معارفه سرپرست کمیته امداد امام خمینی اوز
  • جناب احمدی چنانچه از محل وادرس کمیته امداد در اوز اطلاع دارید لطفا اطلاع رسانی کنید ممنون میشویم...
    شهروند اوز ساکن بندر در مطلب: معارفه سرپرست کمیته امداد امام خمینی اوز
  • تاسیس کمیته امداد در اوز تبریک میگوییم اینشالله هر چه زودتر سایر ادارات مهم ومورد نیاز مردم خوب اوز تاسیس شوند از جمله اداره ثبت اسناد اداره صنعت معدن وتجارت دادگاه میراث...
    سپاس از فرمانداری در مطلب: معارفه سرپرست کمیته امداد امام خمینی اوز
  • یکی از معایب بزرگ حباب السلطنه ها تنگ کردن عرصه برای خدمتگذاران واقعی میباشد امیدوارم مطلب آقای ابراهیم پور بتواند تلنگری باشد تا با خالی شدن حبابها فضای جامعه به تعادل ب...
    رضا در مطلب: جلو نشینان !!/تجربه های حباب السلطنه
  • یکی از مهم ترین کار گروهها بهداشت ودرمان است که انتظار میرود جناب احمدی برای توسعه شبکه ومجوز بیمارستان راهپیما پیگیری جدی بکنند این کار برای مردم ودلگرمی خیران ونیکوکارا...
    بهداشت ودرمان اوز در مطلب: روسای کارگروه‌های ۱۲ گانه مشورتی دفاتر نماینده مردم لارستان، خنج، گراش و اوز معرفی شدند
  • احسنت به مهندس حسین زاده که دلسوز است و پرتلاش و دارای برنامه. خدا حفظش کنه. نماینده یعنی این....
    شهروند اوز در مطلب: روسای کارگروه‌های ۱۲ گانه مشورتی دفاتر نماینده مردم لارستان، خنج، گراش و اوز معرفی شدند
  • اگر این همه حباب السلطنه نداشتیم، کار ما به اینجا نمی کشید. هنگامی که این همه حباب السلطنه داریم، جای پرسشی ندارد که چرا شده ایم این و چرا گرفتار این دردسرها شده ایم. نمر...
    اوزی در مطلب: جلو نشینان !!/تجربه های حباب السلطنه
  • شخصیت انسانها به اصالت رفتار است به امید روزی که حباب السلطنه ها این را بفهمند ....
    فرید نامی در مطلب: جلو نشینان !!/تجربه های حباب السلطنه