درد مشترک رسانه های نوشتاری

ابراهیم احمدی: سرمقاله شماره ۳۴ پیام اوز که در اسفند ماه ۹۷ منتشر شد با عنوان «به پایان آمد این دفتر اما…» به برخی از مشکلات رسانه های نوشتاری از جمله گرانی کاغذ و هزینه چاپ پرداخت. متاسفانه هزینه ها آن قدر افزایش یافته که اگر از هزینه های پرسنلی و جاری رسانه‌ها نیز بگذریم فقط هزینه چاپ هر نسخه حدود ۴ هزار تومان برآورد می شود. به همین دلیل در سال گذشته برخی از نشریات منطقه انتشار خود را متوقف کردند. به این مطلب توجه کنید:

«مدیرمسئول نشریه خورشید لارستان، با اعلام دلایلی، خبر از توقف انتشار کاغذی این نشریه داد:

دکترمحمودی گرانی کاغذ و هزینه های چاپ، عدم حمایت مالی مناسب و نبود بودجه مشخص برای ادامه کار، کمبود نیروی انسانی متخصص، عدم استقبال از اشتراک نشریه، عدم همکاری و نبود یک گروه کاری هماهنگ و علاقه مند، مشغله کاری بسیار و انجام تمام فعالیت های مرتبط با نشریه، و این که سایت خور و کانال های خبری خور توسط یک نفرانجام می شود از دلایل این تصمیم می داند.»

موج توقف فعالیت رسانه ها حتی به رسانه های مجوز دار مجازی منطقه نیز سرایت کرده است. علیرغم کمتر بودن هزینه این رسانه ها، پایگاه خبری مربوطی کهنه نیز چند روز قبل از عدم حمایت گلایه مند بود و خبر از توقف فعالیت داد گرچه در روزهای اخیر مجددا فعالیت خود را آغاز کرده است.

البته این توقف ها منحصر به منطقه نیست و در رسانه های سراسری نیز موارد زیادی دیده می شود. به گزارش کانال باشگاه روزنامه نگاران ایران، اکبر هاشمی سردبیر هفته‌نامه «شنبه» نوشته است: هزینه ماهیانه مجله ام از ۷ میلیون شده ۳۶ میلیون. ۱۰ میلیون پول چاپ ماهیانه شده ۲۶ میلیون. اسمش می خواهد مافیای کاغذ باشد یا عدم تامین ارز بگذارید؛ نتیجه اش تعطیلی مجلات و‌نابودی نیروی انسانی است که زیر چرخ بی کفایتی و بی تدبیری له می شوند.

آن چه از موارد بالا بر می آید گرانی ها و تورم اخیر به ویژه در گرانی کاغذ و هزینه چاپ نشریات و عدم توازن هزینه و در آمد است که متاسفانه با اخباری که شنیده می شود و شرکت های توزیع و پخش کاغذ اعلام کرده اند کاغذ را فقط با «ارز نیمایی  و کیلویی ۱۳ هزار و ۱۵۰ تومان »می فروشند این گرانی ها تشدید نیز خواهد شد.

اما این همه ماجرا نیست و  یکی از علل اختلال در انتشار نشریات است که پیام اوز نیز از این امر مستثنی نبوده است و در ماه های فروردین و اردیبهشت منتشر نشده است. همچنان که دکترایوب محمودی؛ مدیر مسئول خورشید لارستان اشاره می کنند علاوه بر گرانی عوامل دیگری مانند عدم استقبال از اشتراک رسانه ها و نداشتن همکاری مناسب با رسانه ها در تولید محتوا از دیگر عواملی است که می تواند منجر به دلسردی دست اندرکاران شود. پیام اوز از زمان انتشار تا شماره ۳۴ در هربار انتشار بالغ بر ۲۰۰ نسخه را رایگان برای ادارات شهر و دهیاری روستاها ارسال کرده  اما علیرغم درخواست در مقالات و فراخوان موزه مردم شناسی اوز برای اشتراک، از این فراخوان  استقبال محدودی شد.

دست اندرکاران رسانه ها می دانند نباید همواره دیگران را مقصر جلوه داد و با توجه به گسترش و تنوع فضای مجازی (حتی رسانه های آنلاین خود نشریات) رسانه های مکتوب جذابیت گذشته را برای خوانندگان از دست داده‌اند و اگر رسانه ای بخواهد در سبد خرید خانواده قرار بگیرد باید جذابیت خاص خود را برای مخاطب داشته باشد. اما از طرف دیگر باید قوانین حاکم بر مطبوعات از یک سو و پایین بودن آستانه تحمل و فشارهای روحی وروانی که به ویژه بر نویسندگان و اصحاب رسانه های محلی وارد می شود نیز از سوی دیگر مد نظر داشت. واقعیت این است نویسندگان و مدیران مسئول رسانه های مجوز دار علاوه بر ضرورت رعایت کار حرفه ای و اصول روز نامه نگاری باید پاسخگوی مطالبی که انتشار می یابد باشند اما فعلا این قوانین بر گروه های مجازی حاکم نبوده یا شدت آن به مراتب کمتر است.

با همه این موارد به نظر می رسد رسانه ها در معرفی شهر و منطقه، اطلاع رسانی عملکردها، شفافیت امور، برقراری پل ارتباطی بین شهروندان و مسئولین و بیان مطالبات تاثیر گذار بوده و خواهند بود. وجود ۳ رسانه مکتوب و ۳ پایگاه خبری مجوز دار در شهر اوز و ۲ پایگاه خبری در کهنه و فیشور نشان از همت دست اندرکاران رسانه های بخش اوز برای ایفای نقش  در شرایط نامتناسب اقتصادی و معیشتی دارد.

ادامه فعالیت و تاثیر گذاری رسانه ها بستگی به حمایت شهروندان و نیکوکاران عرصه فرهنگ، ارسال مطالب تولیدی و کاربردی، اشتراک شدن نشریات، دادن آگهی به عنوان یکی از محل های درآمد نشریات و انگیزه دادن به دست اندرکاران  دارد و گرنه دیر یا زود شاهد توقف یا محدود شدن فعالیت ها خواهیم بود که بیشتر خوشایند کسانی خواهد بود که به پاسخگویی و شفافیت اعتقادی ندارند.