سرشماری، فرصتی تکرار نشدنی تا ۵ سال بعد

ابراهیم احمدی( سرمقاله شماره ۵ پیام اوز): در خصوص مزایای ثبت اطلاعات آماری و سرشماری به ویژه در برنامه ریزی ها، تخصیص اعتبارات و امکانات و…موارد زیادی مطرح شده که تکرار آن شاید ضرورتی نداشته باشد. در سرشماری نفوس و مسکن ۹۵ در کل کشور، در فاز اول سرشماری  به صورت اینترنتی انجام شد  و در مرحله بعد به صورت  حضوری تا ۲۸ آبان ماه ادمه دارد.

 از آغازطرح موضوع سرشماری نفوس و مسکن ۹۵ ، گرچه در کل منطقه و اوز، به ویژه در فضاهای مجازی، واجدین شرایط به ثبت نام به عنوان مامور،تشویق و ترغیب می شدند اما پس از اعلام ۲۳ مرداد؛ به عنوان روز آغاز ثبت نام مامورین سرشماری تا ۲ هفته بعد، این مشارکت در اوز چندان گسترده نبود. بنا به گفته بخشدار محترم اوز تا ۸ شهریور(حدود ۲ هفته پس از آغاز ثبت نام) فقط ۹ نفر از بخش اوز ثبت نام کرده بودند. پس از فراخوان و جلسۀ متعاقب آن که با همکاری بخشداری، شورای شهر و تشکل های مردمی برگزارشد، از افراد واجد شرایط برای ثبت نام دعوت به عمل آمد تا بدین ترتیب تعداد کسانی که به عنوان مامور ثبت نام کرده بودند، افزایش یابد.

۱۲ نفر از کل ثبت نام کنندگان بخش اوز( که همگی از میان داوطلبین خانم بودند) پس از شرکت در آزمون اولیه و  انجام مصاحبه  پذیرفته شدند تا با دریافت سی دی آموزشی در آزمون بعدی شرکت کنند و از ۱۲ مهرماه دورۀ یک هفته ای آموزشی خود را طی نمابند. پس از شرکت در آزمون نهایی بعد از طی دوره آموزشی، خانم شمایل شاهی عنبران به عنوان کارشناس فنی و اجرایی اوز و خانم ها: آذین احمدی، مریم بیضایی،  حمیدی، نرگس رخشه بهار ،پریسا ملاحت و فائقه نیامبارک برای شهر اوز ، سعیده مرزوقی( اسلام آباد، گلار و هود) فاطمه طاهر پور(کوره، هیرم و قلات) عایشه طالبی( بیدشهر) فائزه طیوری( مهلچه و بخشی از فیشور) جهان طاهر پور (فیشور)، وآقای  غفوری نژاد (کهنه و شهرک توحید)، ۱۳ مامور سرشماری بخش اوز را تشکیل دادند. در این میان ۲ نفر از مامورین انصراف داده و افراد ذخیره جایگزین آن ها شدند. گرچه ۲ روز اول مامورین با وسایل نقلیه شخصی در کلاس ها شرکت کردند اما همکاری شورای شهر اوز در اختصاص سرویس ایاب و ذهاب  به مرکز شهرستان برای شرکت مامورین در کلاس  قابل تقدیر بود.

براساس برنامه اعلام شده، سرشماری اینترنتی از طریق سایت: sarshomari95.ir از سوم مهر ماه آغاز می گردید. باز در فضاهای مجازی مردم به شرکت در سرشماری اینترنتی تشویق می شدند اما به نظر می رسید این تشویق ها به تنهایی کفایت نمی کند زیرا تنها بخشی از جمعیت با فضاهای مجازی در ارتباط بودند. با همکاری شورای شهر هیئتی برای اطلاع رسانی به همشهریان مقیم بندرعباس عازم شدند. علاوه بر اطلاع رسانی از طریق تریبون نماز جمعه به صورت خودجوش نیز در بخشی از مساجد شهر از جمله: مسجد سلمان، ذی النورین، امام شافعی و… اطلاع رسانی شد.

سوم مهر ماه و آغاز ثبت نام اینترنتی فرا رسید و برخی از شهروندان در سرشماری اینترنتی شرکت کردند اما علیرغم بالا بودن آمار سرشماری اینترنتی در شهرهای همجوار، در روزهای آغازین اوز آمار بالایی نداشت. علاوه بر پست بانک های شهر، دفاتر نشریات: پیام اوز و عصر اوز و دفتر آقای نورالدین صمدانی به صورت رایگان سرشماری اینترنتی را آغاز کردند و بعضا افرادی نیز در منازل  علاوه بر ثبت نام اعضای خانواده، برای سایر مراجعین ثبت نام می کردند. به مرور سایر مراکز مانند: اداره فرهنگ و ارشاد، خانه فرهنگ و… نیز آمادگی خود را برای ثبت نام اینترنتی رایگان اعلام داشتند. به نظر می رسید به مرور آمار سرشماری اینترنتی افزایش یافت. در مرحله سوم قرعه کشی شرکت کنندگان در سر شماری اینترنتی، آقای عبدالعزیز نامدار به عنوان یکی از برندگان جوایز سرشماری اینترنتی از اوز اعلام شد. مقررشده بود سر شماری اینترنتی ۲۵ مهرماه خاتمه یابد  که برای بار اول تا ۲۷ مهرماه تمدید شد و برای بار دوم تا ۳۰ مهر ماه ادامه یافت. این تمدید مهلت ثبت نام، فرصت را برای شهروندان فراهم آورد تا نسبت به سرشماری  اینترنتی اقدام کنند.

دربعد جهانی، ایران با مشارکت حدود ۴۶ درصدی خانوارها در سرشماری اینترنتی در کل کشور، توانست رتبه خوب جهانی در موضوع سرشماری اینترنتی  به دست آورد. در کل کشور استان های سمنان و بوشهر با آماری بالاتر از ۷۵ درصد توانستند رتبه های اول و دوم به خود اختصاص دهند اما استان قارس در رتبه های میانی قرارگرفت.

در شهر اوز با آماری که تاکنون به دست آمده حدود ۷۰ درصد از خانوارها دارای کد آماری بوده و در سر شماری اینترنتی شرکت کرده اند و این آمار در روستاها  با تغییراتی جزئی تاکنون ۶۲ درصد بوده است. این آمارها نشان می دهد که میزان سرشماری اینترنتی بخش اوز به مراتب از میانگین استانی و شهرستان (حدود ۵۵ درصد اعلام شده) بالاتر است که باید مشارکت و  بینش مردم و فعالیت های دلسوزانی که در زمینه ترغیب و ثبت اینترنتی در شهر روستاها فعالیت داشته اند را ستود.

با تحویل تبلت های ثبت آمار به مامورین و نصب برنامه مخصوص و تعیین حوزه ماموریت، ۲۸ مهرماه آغاز سرشماری حضور مامورین فرا رسید و مامورین در حوزه ها مستقر شده و سرشماری حضوری را آغاز کردند. خانوارهایی که قبلا ثبت نام اینترنتی کرده بودند موجبات صرفه جویی در وقت خود و مامورین را فراهم کرده و با ارائه کد آماری، مامورین آن را ثبت می کردند اما کسانی که ثبت نام نکرده و خانواده های مهاجرین( افاغنه) باید به صورت حضوری سرشماری می شدند.

سرشماری حضوری تا ۲۸ آبان ادامه دارد و باید از این فرصت برای ثبت اطلاعات و جمعیت موجود استفاده برد. خانوارهایی که ثبت نام اینترنتی نکرده اند را به مشارکت در سرشماری حضوری ترغیب کرد و خانوارهایی که کد آماری  دارند در منزلی که کد پستی ثبت شده تحوبل مامورین دهند. این موضوع به ویژه برای خانوارهای افاغنه که تعداد آن ها در اوز نیز کم نیست دارای اهمیت است تا در سرشماری حضوری شرکت کرده و  اطلاعات لازم را ارائه دهند.

بر اساس شواهدی که تاکنون به دست آمده،تعداد خانوارهایی که در بخش اوز سرشماری شده اند نسبت به بخش ها و شهرستان های دیگرچندان رضایت بخش نیست. مشارکت فعال تر شهروندان دراین زمینه در فرصت باقیمانده تا ۲۸ آبان بسیارحیاتی است. از سوی دیگر همکاری بیشتر شورای اسلامی شهر و بخش به عنوان نمایندگان مردم و سایر مراجع از جمله بخشداری، دهیاری ها با کارشناسان و مامورین سرشماری از یک سو و ترغیب مردم به ارائه اطلاعات آماری  به مامورین ضروری به نظر می رسد. این سرشماری مبنای تصمیم گیری ها در ۵ سال آینده است و تا ۵ سال آینده این فرصت تکرار نخواهد شد.

برگزاری جلسات کاربردی با کارشناس و مامورین سرشماری در فرصت باقیمانده تا ۲۸ آبان، دادن فرصت برای  اعلام  پیشنهادات، راهکارها و درخواست های آنان برای ثبت اطلاعات دقیق از مواردی است که می تواند موثر باشد.

باید زمینه ای فراهم کرد همان گونه که در سر شماری اینترنتی بخش اوز آمار خوبی از خود به جای گذاشته است در پایان سرشماری( حضوری) نیز بخش اوز با ثبت اطلاعات مربوطه به آن چه استحقاق آن را دارد، برسد.