تنوع اسامی زنان اوز در ۲۵۰ سال گذشته 

عنایت الله نامور: مدت‌هاست که فتوکپی قباله های قدیمی را جمع آوری می کنم. این نوع نوشته ها اغلب به موارد خرید و فروش و تقسیم نامه و صلح نامه ها و غیره اختصاص دارد.  قدیمی ترین نوشته ای که تاکنون دیده ام تاریخ ۱۱۹۴ قمری را دارد که دقیقا ۲۵۰ سال پیش است. پیدا کردن اسامی مردان اوز طی این دو قرن و نیم ( از ۱۱۹۴ تا ۱۴۴۴ قمری ) از قباله ها و نوشته های دیگر؛ چندان مشکل نیست. در همه قباله های خرید و فروش و نذرنامه و تقسیم نامه و مانند آن؛  این مردان هستند که زمین و ملک و خانه و باغ و کشتزاری می خرند و می فروشند. بنابراین جستجو اسم مردانه نیاکان اوزی از پیداکردن اسامی مادربزرگ های ما آسان تر است. 

 ولی بین قباله هایی که دارم گاهی  مشاهده می کنم که به زنان سهم الارث می رسد و آنها مالک زمین و باغ و نخلستانی و خانه ای می شوند و یا با سایر ورثه شریک می گردند. در این حالت در غالب موارد زنان سهم الارث را به مردان می فروشند. در این نوع قباله ها که خیلی کم به ما رسیده است اسامی زنان درج شده است. 

 من این اسامی زنان را همراه با تاریخ قمری قباله مربوطه را یادداشت کرده‌ام. سپس بسیاری از « سی پاره » ها  را هم دیدم و یادداشت برداشتم؛ که قدمت آنها بیشتر از ۱۲۰ سال نیست. آنگاه به آمار ازدواج های ثبت شده در اوز که از ۱۳۱۷ شمسی شروع شده است تا ۱۳۴۰ شمسی که هنوز اسامی قدیمی هنوز رواج داشت ؛ نیز مراجعه کردم. از بسیاری از سنگ قبرها را هم در قبرستان اوز عکس گرفته و اسامی آنها را یادداشت کرده ام. دفترچه تلفن اوز که جند سال قبل منتشر شد هم مورد تفحص قرار دادم.  ماحصل لیستی است  شامل ۵۰ نام  که برای زنان اوزی طی ۲۵۰سال گذشته انتخاب شده است.

 مثل اغلب شهری دیگر پر بسامد ترین نام « فاطمه » و ترکیبات آن است. رتبه بعدی به « کلثوم » اختصاص دارد.  پس از آن « خدیجه » می آید و سپس سایر نامها که می بینید. بین آنها  « گلثوم » و « کرسوم » – به همین صورت در قباله ها نوشته شده – جالب توجه است؛ که به یقین تلفط محلی کلثوم بوده است. اسامی فارسی مانند  « نرگس » و « مهبان = ماه بانو» و « پرویز » که برای زنان انتخاب شده هم جلب نظر می کند.

………………………………………………………….

(سلطانه این اسم از مرقد « سلطو بی فخیره » برگرفته‌ام؛ در قباله ای که تاریخ ۱۲۵۴قمری دارد چنین نوشته شده :« سلطانه بی بی فقیره ». احتمالا بیشتر ۴۰۰ سال قدمت دارد.)

فاطمه( ۱۲۵۶-۱۲۵۴-۱۲۹۹-۱۲۰۶-۱۲۴۲-۱۲۸۴–۱۲۵۱–۱۲۹۳–۱۲۵۱۱۲۵۵–۱۳۰۴۴-۱۳۵۳–۱۳۴۵)

فاطمه خانم  (۱۲۹۲-۱۲۲۸-۱۳۳۶-۱۳۵۱-۱۳۵۵–۱۳۱۵–۱۳۴۱–۱۳۳۹)

کلثوم؛ گلثوم  ( ۱۲۹۱-۱۲۹۳-۱۳۷۰-۱۲۷۶-۱۳۳۴-۱۲۵۵–۱۲۵۶–۱۲۹۴)

کرسوم؛ کرثوم   ( ۱۲۵۴-۱۳۵۵-۱۳۲۷-۱۳۲۶-۱۳۵۵)

خدیجه  ( ۱۲۱۵-۱۲۳۶-۱۲۰۶-۱۳۳۹)

 شاه زمان  ( ۱۲۸۹-۱۳۴۹-۱۳۵۶)

خیرالنسا  ( ۱۳۴۹-۱۳۳۷-۱۳۷۴)

زینب  ( ۱۲۸۱-۱۲۹۰-۱۲۹۱)

عایشه ( ۱۲۰۲-۱۲۰۳-۱۳۵۱)

ماه طلعت (۱۲۱۳-۱۲۵۶-۱۳۷۴)

شهری (۱۲۵۵-۱۲۹۳)

حمیده ( ۱۲۸۶ -۱۲۹۱)

صفیه (۱۳۰۴-۱۳۲۳)

هاجر ( ۱۳۲۳- ۱۲۰۶)

مریم (۱۲۰۶ – ۱۲۹۹ )

فاطمه گل  (۱۳۰۲-۱۳۲۳)

فاطمه بانو (  ۱۳۰۷-۱۳۵۰)

مریم خانم ( ۱۳۰۴) –  بی بی شاه (۱۲۵۵) – حکیمه ( ۱۳۰۴ ) – معصومه خانم (۱۳۵۰ ) – نرگس ( ۱۲۹۴) – نرجس ( ۱۳۳۴ ) – ماه سلطان ( ۱۲۰۶) – مهتاب ( ۱۲۷۷ ) – آمنه ( ۱۲۷۷ ) – صالحه ( ۱۳۲۸ ) – سارا( ۱۳۳۳ ) – شهربان ( ۱۳۰۴) – (نوری  ۱۳۲۳ ) –( مکیه ( ۱۳۵۰ ) – زبیده ( ۱۲۹۷ ) – موجود (۱۳۳۱ ) – شاه جهان ۱۳۱۱) – حوربان ( ۱۳۰۴) – مهبان« ماه بانو» ( ۱۳۱۷ ) – مصری (۱۲۸۷ ) – طاووس  (۱۲۹۹ ) – پرویز ( ۱۲۴۸ ) – خانم ( ۱۲۵۲ ) – خورشید ( ۱۲۶۹ ) – ماه جان ( ۱۳۰۲ ) – بی بی جان ( ۱۳۱۹ ) – بی بی نور ( ۱۳۰۸ ) ماه بی بی (۱۳۵۱ ) – رابعه ( ۱۳۳۰ ) – شاه نسا ( ۱۲۳۴ ) – حفصه ( ۱۲۸۸ ) – زیب النسا ( ۱۳۳۹) – زیبر ( ۱۲۸۷ ) – رقیه ( ۱۳۱۵ ) –  امهانی ( ۱۳۰۸ ) – بلقیس ( ۱۲۱۸ )  فاطمه نسا (۱۳۰۴ )

عنایت الله نامور 

 اردیبهشت ۱۴۰۲  دبی