دلایل به تعویق افتادن توافق هسته ای و فرجام برجام

 اسماعیل فقیهی: به نظر می رسدآمریکا به دو دلیل زیر توافق هسته ای را به تاخیر انداخت:

اول اینکه ترجیح می داد به منظور پیش گیری از تاثیر منفی این توافق در نتیجه انتخابات اخیر آمریکا، این توافق بعد از این انتخابات نهایی شود.

دلیل دوم به تعویق افتادن توافق توسط آمریکا نیز این بود که با توجه به اینکه طبق برنامه ریزی آنها که قرار بود از اول مهر ماه موج بسیار وسیع و قدرتمندی از پروژه براندازی را با پشتیبانی تبلیغاتی و سازماندهی پرحجم رسانه هایشان براه انداخته و سازماندهی کنند و منتظر بودند که با توجه به فشارهای کمر شکن تحریم ها و تاثیر غیر قابل انکار آن در افزایش تورم و تشدید نارضایتی های عمومی، این بار این موج براندازی با تکیه بر تبعات بسیار سنگین تحریم ها بر معیشت مردم بتوانند با شوراندن مردم، اهداف براندازانه خود را به نتیجه نهایی برسانند. لذا قصد شان این بود که حداکثر بهره گیری ها را از اعمال فشار های گذشته و حال خود کرده باشند تا ضمن تحقق بخشیدن به اهداف خود، دیگر اصل توافق نیز بلا موضوع شود. اما اکنون هم انتخابات آمریکا به پایان رسیده است و هم تلاش ها و تحرکات گذشته و حال آنها برای تحقق بخشیدن به پروژه براندازی، این بار نیز همانند تلاش ها و توطئه های رنگارنگ پیشین آنها با شکست بزرگ دیگری مواجه شده است. آنها در تلاش بودند که با موج بسیار بزرگی که براه انداخته اند بتوانند یا کار ایران را یکسره کنند تا دیگر نیازی به توافق نباشد و یا با بالا گرفتن اعتراضات بتوانند تحت فشار اعتراضات، امتیازات بیشتری از ایران بگیرند. اکنون هر دوی این فرضیات آنها نیز منتفی شده است.

به نظر می رسد ایران نیز به دو دلیل زیر توافق را به تاخیر انداخت:

اول به این دلیل که با توجه به قطع صدور گاز روسیه به اروپا هرچه به زمستان نزدیکتر شود ایران می تواند امتیازات بیشتری از اروپا بگیرد. اکنون در اروپا هوا به شدت سرد شده است و تا یکماه دیگر با فرا رسیدن زمستان شدت سرمای این کشورها به اوج خود می رسد تحت چنین شرایطی با بحرانی تر شدن وضعیت آنها امکان امتیاز گیری ایران از کشورهای اروپایی نیز افزایش می یابد.

 دلیل دوم نیز صرفا وصرفا تعلل بیهوده و نادرست و خسارتبار ایران بود آن هم با این توهم که می توانند بابت عدم خروج مجدد آمریکا از توافق از آنها ضمانت بگیرند غافل از اینکه آمریکا اگر ضمانت بدهد هم به هیچ نمی ارزد چرا که تجربه نشان داده است که آنها سر بزنگاها به هیچکدام از تعهدات خود پایبند نخواهند ماند و ضمانت آنها هم به هیچ عنوان قابل اتکاء نخواهدبود. به نظر می رسد با توجه به تحولات اخیر از این پس ایران نیز دیگر بر موضوع ضمانت تاکید سابق را نداشته باشد.

در این زمینه بهترین ضمانت ممکن این است که ایران در خلال ادامه مذاکرات، ماده ای را در توافقنامه نهایی بگنجاند که براساس آن در صورت تکرار مجدد تخلف آمریکا و تکرار بدعهدی وخروج مجدد از توافق، ایران نیز مجاز باشد به همان نسبت از توافق خارج شود بدون اینکه مشمول نقض توافقنامه و جرایم مربوطه شده باشد و حتی المقدور از اروپا نیز بخواهد که در صورت تکرار تخلف مجدد آمریکا، اروپا نیز از ادامه تحریم ها دست بکشد.

آنچه مسلم است آمریکا واروپا به دلیل نگرانی شدید از ادامه نحوه غنی سازی و نیاز جدی به نظارت همه جانبه بر روند و میزان غنی سازی و اطمینان از صلح آمیز بودن فعالیت های هسته ای ایران، نهایی کردن توافق برای آنها به یک ضرورت اجتناب ناپذیر مبدل شده است.

ایران نیز به منظور گره گشایی از موانع موجود در مسیر توسعه اقتصادی و ایجاد گشایش هایی موثر در این زمینه و کاهش دادن فشار افسار گسیخته تورم بر مردم بشدت به نهایی کردن توافق نیازمند است.  

در هر صورت بنظر می رسد که اکنون با ایجاد شرایط مناسب هم برای آمریکا و هم برای ایران هردو کشور به این نتیجه رسیده باشند که در حال حاضر زمان توافق نهایی فرا رسیده است لذا پیش بینی می شود به زودی مذاکرات در این زمینه از سر گرفته شود و به احتمال قوی این توافق در آینده ای نزدیک و طی چند ماه آینده به نتیجه نهایی برسد. هرچند که با توجه به دشمنی ذاتی و استراتژیک آمریکا با ایران پس از توافق نیز به بهانه های مختلف به اعمال فشارهای خود ادامه خواهد داد.

ایران نیز با اصلاح حکمرانی و اقدام به آشتی ملی و با تکیه بر مردم قادر خواهد بود بسیار مستحکم تر و مقتدرانه تر از پیش به مقاومت و ایستادگی در مقابل مداخلات و اعمال فشارهای آمریکا ادامه دهد اما با نادیده گرفتن مردم امکان ادامه مقاومت و ایستادگی به شدت تضعیف خواهد شد.

«این مقاله و سایر مقالات ارسالی دیدگاه نویسندگان است و الزاما دیدگاه پایگاه خبری اوز امروز نیست.»