همگام با دوستداران کودک اوز/ بهداشت مادران باردار؛ یک سرمایه­ گذاری حیاتی

هدف از این مقاله جلب توجه مردم و مسئولین ذی‌ربط در شهر دوستدار کودک به زنان باردار و برانگیختن حساسیت جامعه نسبت به آنان و تلاش برای بهتر شدن وضعیت موجود است.

چرا باید به مادران باردار توجه کرد و ضرورت توجه به این مهم چیست؟ از سال ۱۹۸۷ که طرح ابتکاریِ مادری ایمن مطرح شد، توجه بسیاری از سازمان­های دولتی و غیردولتی به این امر جلب شد؛به‌گونه‌ای که این مسئله از سال ۱۹۹۷ به‌عنوان یک اولویت بین‌المللی شناخته شده است.

این طرح می­‌کوشد تا خدمات مختلف با کیفیت مطلوب را دراختیار مادران باردار بگذارد. برقراری نظام ارجاع مشخص بین واحدهای درمانی و رفع محدودیت­ها، شناخت عوامل اصلی کمبودها، توجه به بهداشت مادران، عوارض دوران بارداری، توجه به مادری ایمن، توجه به بهداشت جنسی و حاملگی در سنین بسیار پایین و بالا، توجه به حاملگی­‌های ناخواسته، سقط‌ ­های غیرایمن و غیربهداشتی و در نهایت توجه به پیشرفت و توسعۀ برنامه­‌های مراقبت و اندازه­‌گیری و ارزش‌یابی برنامه‌­ها، همگی از اهداف این طرح است.

زنان در جاهای مختلف دنیا در معرض آسیب‌های جسمی، روانی و اجتماعی به‌ویژه در دوران بارداری و زایمان قرار دارند. این مشکل همچنان یکی از عوامل مرگ­‌ومیر و معلولیت به حساب می­‌آید.

به‌طور طبیعی همۀ ما می‌دانیم هزینۀ پیشگیری بسیار کمتر از هزینۀ درمان است. با این حال اغلب ما پذیرش بیشتری برای هزینه‌های گزاف درمان داریم تا پیشگیری.توجه به مادران باردار، هزینه‌­های بسیار گزاف مربوط به فعالیت­های بهداشتی را تا حد بسیار زیادی کاهش می‌‌دهد و دولت­ها را از صرف منابع کلان برای درمان، بیمه و سایر هزینه‌­ها دور می‌کند.

آیا می‌­دانید که بیش‌ترین بیماری­های مربوط به زنانِ‌ کشورهای درحال‌توسعه را حاملگی و زایمان به خود اختصاص داده است؟

درصد قابل‌توجهی از مرگ نوزادان تنها به دلیل عوارض ناشی از مراقبت­های نامناسب دوران بارداری و زایمان رخ می‌‌دهد و این مرگ­‌ها صرفاً با تغذیۀ مناسب و سایر مراقبت­ها قابل پیشگیری خواهد بود.

تأمین نکردن سلامت مادران و تغذیۀ نامناسب مادر، موجب تولد نوزاد کم‌وزن (lbw) می‌­شود. از طرفی می‌دانیم که بیش‌ترین درصد عفونت،سوءتغذیه و معلولیت­هایی مانند اختلالات بینایی و شنوایی، مشکلات یادگیری و عقب‌ماندگی‌های ذهنی در این نوزادان وجود دارد.

مراقبت­‌های درست دوران بارداری موجب تقویت نظام بهداشتی می­شود. جلب اعتماد مادران سبب گسترش مراقبت­های بهداشتی پیشگیرانه می­‌شود. چراکه آنان توجه بیش‌تری به بهداشت کودکان خود و دریافت خدمات مرتبط با مسائل بهداشتی خانواده خواهند داشت.

گسترش کم‌خونی در زنان باردار،نکته‌ای قابل‌توجه و قابل پیشگیری است.

به مخاطره افتادن سلامت مادر و به دنبال آن بیکاری مادر به‌ویژه در خانواده‌­هایی که مادر سرپرست خانواده است، بر وضع کودکان اثر شدیدی دارد.

تعویق در ازدواج، میزان باروری در زنان را کاهش می‌‌دهد؛ در نتیجه باید:

– خانواده‌­ها و جامعه را به حمایت‌های‌همه‌جانبه از ازدواج در سنین مناسب تشویق کرد.

– دسترسی دختران به تعلیم و تربیت با کیفیت مناسب را گسترش و به آن­­ها در جهت کسب مهارت‌های زندگی و رسیدن به استقلال مالی یاری رساند.

– به تمامی نوجوانان و جوانان خدمات مناسب و درستِ آموزش در زمینه­های بهداشت جنسی و باروری را ارائه کرد.

از نگاه ما، هنوز هم جامعه به حد لازم و کافی به اهمیت توجه مناسب به مادران باردار پی نبرده است. البته که شاهد تغییرات عینی محسوسی هستیم؛ امااگر عمیق‌تر به اطراف خود بنگریم و یا پای صحبت‌های مادران باردار بنشینیم، متوجهِ میزانِ نیازجامعه خواهیم شد.

برگرفته از: منابع مطالعاتی مؤسسۀ پژوهشی کودکان دنیا (نامۀ مربی)