رقابت نزدیک اوز و شیراز به روایت یکی از داوران ششمین انتخاب پایتخت کتاب ایران

محمود آموزگار یکی از اعضای هیئت داوران پایتخت کتاب ایران و رئیس پیشین اتحادیه ناشران و کتابفروشان ایران مقاله ای با عنوان در حواشی کتاب در ایران در آخرین شماره مجله بخارا سال ۹۸ (شماره ۱۳۶)نوشته است.

قرار بود برای کامل تر شدن این گزارش و آشنایی با توانمندی های اوز در حوزه کتابخوانی، آقای آموزگار اسفند ماه سفری به اوز داشته باشند که متاسفانه بیماری کرونا و شیوع آن این سفر را لغو کرد.

وی در این مقاله موضوعاتی مانند تولید کتاب و عرضه و فروش آن، دخالت های دولت در نشر کتاب، پایتخت کتاب ایران، روستاها و عشایر دوستدار کتاب و جام باشگا ههای کتابخوانی، و ششمین انتخاب پایتخت کتاب ایران را مورد بررسی قرار داده است.

در بخشی از این گزارش آموزگار می‌نویسد: بی گمان موضوع پایتخت کتاب ایران، روستاها و عشایر دوستدار کتاب و جام باشگاههای کتابخوانی یکی از شریفترین برنامه‌های وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در طول شش‌سال گذشته بوده است. برنامه‌ای با کمترین بودجه و هزینه و بدون اغراق بیشترین اعتبارآفرینی که نقش بسیار مهمی در ترویج کتابخوانی به ویژه در شهرها و روستاها ایفاء کرده است

آموزگار در باره انتخاب ششمین پایتخت کتاب می‌نویسد:  در بدو امر ۱۶۳ شهر برنامه‌های خود را به دبیرخانه فرستادند و از آن میان ۳۸ شهر به مرحله نیمه نهایی راه یافتند. در این مرحله پنج شهر شیراز، اوز، رفسنجان، بم و شهر ری به مرحله نهایی رسیدند. برای نخستین‌بار یک کلان‌شهر به مرحله نهایی رسید که حضور آن در مرحله نهایی معادلات را به هم زد و امر داوری و قضاوت را پیچیده‌تر کرد. به‌ویژه که رقابت اصلی بین شیراز به عنوان مرکز استان و اوز به عنوان یکی از شهرهای کوچک آن استان در جریان بود. مقایسه امکانات شیراز اعم از کتابخانه‌ها و کتابفروشی‌ها و اماکن تاریخی و فرهنگی از یک سوی و مشارکت موثر و مثالزدنی مردم در اوز در تأسیس زیرساختهای فرهنگی، آموزشی، بهداشتی و عمرانی در دیگرسو مبنای ً نظرات متفاوت داوران قرارگرفت و نهایتا شیراز به عنوان ششمین پایتخت کتاب ایران انتخاب شد و اوز نیز در کنار بم و رفسنجان و شهر ری عنوان شهر خالق را کسب کرد.

رقابت کلان‌شهرهای برخوردار با شهرهای کوچک در صورتی که برخورداری و امکانات، چشمها را بر برنامه و ابداع و ابتکار و خالقیت نبندد اشکالی ندارد. چرا که این ابداع و خالقیت است که انگیزه‌های الزم را برای انتخاب شدن فراهم می‌کند و نه امکانات و برخورداری. برنامه سه وجهی پایتخت ۳۶۶ کتاب، روستاهای دوستدار کتاب و باشگاههای کتابخوانی اجزای لاینفک کلیتی هستند که با هموار کردن مسیر و به حرکت درآوردن شهروندان و همکاری و همافزایی بخشها و دستگاههای مختلف با محوریت کتابخوانی امکان توسعه پایدار در مناطق غیربرخوردار را فراهم کرده و در نهایت به کاهش فاصله معنادار مرکز و پیرامون می‌انجامند. در طول شش دوره گذشته نیشابور برای کسب عنوان پایتخت کتاب جهان کوشید که توفیقی به دست نیاورد. یزد هم تلاش هایی را برای کسب این عنوان آغاز کرده است که امید است با موفقیت همراه شود.

با سپاس از همکاری موثر آقای مهندس هادی صدیقی در تهیه این گزارش