تنگناهای رسانه های محلی و راه های برون رفت

ابراهیم احمدی: با تبریک روز خبرنگار به تلاشگران عرصه اطلاع رسانی، امید است این مناسبت بستری فراهم سازد تا رسانه ها به ویژه رسانه های محلی بتوانند در ایفای رسالت خویش درعرصه اطلاع رسانی و شفاف سازی اطلاعات و تحقق رکن چهارم دموکراسی گام بردارند.

فعالیت درهر عرصه مستلزم شناخت تنگناها و موانع و یافتن راه کارهای برون رفت از آن ها می باشد. عرصه اطلاع رسانی و رسانه نیز ازاین قاعده مستثنی نیست. اصحاب رسانه -که معمولا به عنوان خواص جامعه شناخته می شوند- در تحلیل ها و گزارش های خود به نقاط قوت وضعف عرصه های مختلف جامعه می پردازند و بعضا راه کارهایی ارائه می دهند اما متاسفانه درصنف خود همچنان از بسیاری از تنگناها و مشکلات رنج می برند و برای آن ها کمتر راه کاری یافته اند. رسانه های منطقه که مصداقی ازاین ادعا هستند نیز تنگناهایی دارند که اجمالا به برخی از موارد آن اشاره می شود:

۱-تنگناهای مالی: هررسانه هزینه های مختلف : چاپ،پرسنلی، تجهیزاتی، جاری و…دارد. این هزینه ها از طریق درآمدهای ناشی از آگهی و تک فروشی تامین می گردد امامعمولا درآمدها کفاف هزینه ها را نمی دهد. عدم تامین منابع مالی بنا به گفته آقای منشی موجب خواهد شد نشریات یا به سمت وابستگی مالی رفته و یا همچنان دارای مشکل مالی باشند که موجب خواهد شد بسیاری از برنامه های رسانه ها مختل شده وحتی در مواردی استقلال رسانه نیز مخدوش گردد. در تبیین ویژگی های خبرنگاری می گویند: خبرنگار کسی است که امرار معاش وی صرفا از طریق حرفه خبرنگاری تامین می گردد که احتمالا در راستای حفظ استقلال حرفه ای است. متاسفانه در مورد خبرنگاران محلی منطقه نه تنها این مورد مصداق ندارد بلکه خبرنگاران و روزنامه نگاران برای بسیاری از مواردباید هزینه های معنوی ومادی را نیز متحمل شوند و فقط عشق و علاقه به عرصه ی اطلاع رسانی است که به آنان پشتگرمی و انگیزه می دهد.

۲-مشکلات ساختاری و حرفه ای : رسانه ها علاوه بر تعیین خط مشی و چارچوب ها ی شغلی به : مدیر مسئول، سردبیر، پرسنل اداری و خبرنگار سرویس های مختلف نیاز داشته و از سوی دیگر باید به آموزش شغلی بهای لازم بدهد که معمولا تحقق همه این موارد در رسانه های محلی امکان پذیر نیست. علاوه بر مشکلات فنی و حرفه ای در فرم و محتوای نشریات محلی و عدم توجه به آموزش ، بعضا حتی مشاهده می شود برخی از رسانه ها نه تنها با اصول و قواعد اولیه رسانه بیگانه بوده و محصول نهایی آن ها محصولی رقیق و گاهی مضحک و مشحون از اشتباهات فرمی و محتوایی است(بی سوادی رسانه ای از حمید منشی) بلکه دانسته یا ندانسته موازین صنفی و اخلاقی را نیز رعایت نمی کنند.

۳-بررسی نقاط قوت و ضعف جامعه، انتشار نقد و دیدگاه انتقادی، از رسالت رسانه است. معمولا نقد و انتقاد به مذاق نقدشونده که می تواند از مسئولین یا حتی شهروندان باشد، خوش نیامده و نویسنده و مسئولین رسانه-که در رسانه های محلی شناخته شده هستند-از این بابت تحت فشار اصحاب قدرت یا سایر افراد ذی نفوذ قرار گرفته و بعضا این مسایل به حریم شخصی، خانوادگی و شغلی نیز کشیده می شود.

گرچه همه ی مشکلات عرصه ی رسانه دراین نوشتار نمی گنجد و حل آن ها نیز به آسانی میسر نیست اما نباید دراین مورد بی تفاوت نشست. وقتی اصحاب رسانه برای جامعه نسخه های متعدد می پیچند باید بتوانند امور صنفی خود را نیز ساماندهی کنند. براین اساس نگارنده پیشنهاد : تشکیل یک گروه صنفی ( با نام کانون، مجمع، تشکل یا…) از بین نمایندگان رسانه های مکتوب و مجازی منطقه با هدف: هماهنگی درونی ، تعامل وبهره مندی از تجارب همدیگر، برگزاری دوره های آموزشی، حل مشکلات درونی ، حمایت قانونی از یکدیگر و……می دهد. از این طریق می توان گام اول در ساماندهی عرصه رسانه های منطقه رابرداشت. درصورت استقبال رسانه ها از این پیشنهاد، با همکاری اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی می توان اساسنامه ای که گویا قبلا تدوین شده مجددا احیا کرد تا پس از اظهار نظر اصحاب رسانه و تطبیق با موارد قانونی با برنامه ای مدون و خارج از اعمال نفوذ سلیقه ی خاصی تشکیل وتداوم داد و در آینده بتوان به سایر راه کارها برای حل امور صنفی رسانه ها پرداخت. راه سختی است اما عبور غیر ممکن نیست.