مسئولیت پذیری یکی از مولفه های اصلی در پیشگیری از وقوع آتش سوزی

علی عسکر عسکری: آتش سوزی های اخیر در روستاهای همجوار و همچنین شهر اوزسبب گردید تا گریزی به بحث فرهنگ ایمنی در جامعه با محوریت رعایت اصول ایمنی در برابر حریق داشته باشم.

ضرب المثلي است كه مي گويد: آتش خدمتگزار خوبي است اما ارباب بدي است يعني هر كجا كه ما خطر آتش را جدي نگـيريم و يا آگاه به خطرات آن نباشيم هر لحظه ممكن است حريقي رخ دهد و هر آنچه را در پيرامون خود دارد بسوزاند.

بررسي آمارهاي دقيق توسط كشورهاي مترقي ثابت نموده كه بيش از ۷۵ تا ۸۰ درصد حريق ها قابل پيش بيني و پيشگيري مي باشد و در صورت استفاده صحيح از ادوات و تجهيزات آتش نشاني و آموزش مناسب مي توان خسارات و تلفات حريق هاي غير قابل پيش بيني را نيز به حداقل ممكن كاهش داد.

نگاهی اجمالی به تعداد حریق های صورت گرفته در طی سالیان اخیر و جان باختن بسیاری از افراد اهمیت این موضوع را دو چندان می کند.

طبق گزارش مرکز بین المللی داده های آماری آتش سوزی در سال ۲۰۲۳ بيش از ۲۰۰۰۰ هزار حادثه آتش سوزی در کشور ایران روی داده است که در مقایسه با سال ۲۰۲۱ نزدیک به ۲۵٪ افزایش داشته است،لذا یکی از مهمترین عوامل در پیشگیری از این قبیل از حوادث نوع نگرش مردم نسبت به مقوله حفاظت و خود ایمنی در برابر حریق می باشد.

بارها مشاهده گردیده که فرد تهیه وسیله ای جهت حفاظت در برابر حریق را هزینه اضافی دانسته و از خرید آن سر باز می زند به نحوی که حتی در موارد قانونی که فرد ملزم به تهیه کپسول اطفاء حریق برای صنف یا منزل خود می باشد مقاومت نموده با این توجیه که مکان وی احتمال بروز حریق را ندارد.

پر واضح است اگر چند سال در جای معيني حريقی رخ ندهد علامت مصون بودنش از آتش نيست همانطور كه اگر چندين سال شخصی بيمار نشود دليل مصون بودنش از بيماري نمی باشد ، پس آتش سوزي جنبه عمومي داشته و در هر جا و براي هركس امكان اتفاق دارد و اغلب متضمن خسارات سنگين مالي و تلفات و جراحات جاني است .

بايد در نظر داشت كه حفاظت از حريق به تنهایی در انحصار سازمانهاي آتش نشاني و يا واحدهاي آتش نشاني نمي باشد و حفاظت اصلي با خود اشخاص و صاحبان صنايع و حرف و مديران سازمانها و دستگاههاي مختلف دولتي و غیر دولتی است .

در غير اينصورت به اين ماند كه شخصي بدليل بيمه بودن و وجود بيمارستان به سلامت خود و پيشگيري از خطرات توجه نكند، بديهي است كه نتيجه ای جز تباهي نيست .

درکنار مسئولیت پذیری افراد در جامعه وضع قانون هایی که شهروندان را در هنگام اخذ مجوزهای مرتبط به سمت رعایت اصول ایمنی (حریق) سوق دهد نیز تاثیر بسزایی در کاهش تعداد حوادث نا خواسته دارد که برای مثال می توان به رعایت مقررات ملی ساختمان و به روز کردن آن به خصوص در مبحث سوم در هنگام صدور پایان کار و همچنین رعایت موارد قانونی در صدور پروانه کسب اصناف اشاره کرد.

امید می رود با پیشرفت تکنولوژی در جوامع که تاثیر به سزایی در افزایش تعداد حوادث در این حیطه داشته است فرهنگ ایمنی نیز در مقابل حوادث غیر مترقبه از جمله حریق های ناخواسته افزایش یابد و افراد جامعه رعایت ضوابط قانونی در حیطه های مختلف را نه به عنوان یک کالا و اقدام لوکس بلکه به عنوان یک ضرورت مد نظر قرار دهند تا شاهد خسارات جانی و مالی کمتری در آینده باشیم.

در پایان به این موضوع اشاره می گردد که هدف از نگارش این مقاله توجه به مسئولیت اجتماعی افراد در کاهش بروز حریق های ناخواسته می باشد و به هیچ عنوان از مسئولیت ارگان های ذی ربط که با اقدامات خود(آموزشی- فنی) نقش مهمی در کاهش بروز حریق خواهند داشت نمی کاهد.

برای مثال با توجه به قطعی مکرر برق اطلاع رسانی و آگاهی بخشی به مردم در خصوص رعایت اصول ایمنی برق در زمان قطعی جهت کاهش خسارات و پيشگيري از بروز حریق توسط ارگان های مرتبط توصیه می گردد.