اختلاف، خوب است یا بد؟

دکتر ناصر یادگارفرد: مدتی ست در اوز، همه چیز تحت الشعاع  اختلافات شورا قرار گرفته است و یکی مناظره برای حل اختلافات را پیشنهاد و یک آن را نفی می کند. خود این اختلاف هنوز حل نشده که‌پیرامون آن، اختلافات دیگری ظهور می کند. و بجای تفکر و یافتن راه حل به منظور غلبه بر مشکلات، ذهنشان فعال و متمرکز بر روی خودِاختلافاتی ست که در حال بروز و ظهور هستند.

درست مانند اینکه شما یک بیماری ساده را درمان نکنید و از پشت سر آن بصورت تصاعدی بیماری های دیگر بروز کنند وبه جایی برسد که به جای دارو مجبور شوید روی تخت اطاق عمل بخوابید و عمل جراحی روی شما صورت پذیرد.

براستی چرا ما انسان ها، تفاوت ها، اختلافات، تمایزها و تضادها را در دنیای خویش برنمی تابیم و احتمالا وجود یا وقوعشان را از طرف هر کس که باشد جرم و جنایت و گناه تلقی می نماییم!

اختلافات یک امر طبیعی ست و حق یک اجتماع است که مختلف بیندیشند، مختلف بپوشند، مختلف بخورند،مختلف تفریح کنند و مختلف سخن بگویند.

اختلاف نه تنها مضر نیست بلکه مفید و انگیزه ای برای رفع معایب و نقایص و تبدیل تهدیدها به فرصت هاست.

اختلاف بخودی خود زهر نیست که از نوشیدن آن بترسیم، بلکه اگر به ماهیت آنها بیندیشیم ،خواهیم دید از هر اختلاف می توان درس هایی آموخت و به راه حل هایی دست یافت. اما بجای این کار، متاسفانه از اختلافات موجود نه‌تنها درجهت پیشرفت استفاده نمی شود بلکه تبدیل به پُتکی می شود که بر سر هم می کوبیم!

اختلاف ها یک پدیده همیشگی و طبیعی در جهانِ انسانیست که واکنش درست یا نادرست انسان ها به آن می تواند نتایج درست و شایسته ببار آورد و می تواند بر عکس خود تبدیل به مشکلات لاینحل دیگر شود!

مصلحت اندیشیِ زیاد و نادیده گرفتن حقایق و ایجاد سد و مانع برای در پس تو  قرار دادن اختلافات نه تنها کمکی به رفع آنها نمی نماید بلکه توانمندی فکر را برای حل آنها زایل خواهد ساخت!

از اختلاف ها، خروجی های خوبی بدست خواهد آمد اگر با تصمیم سازی های درست و تصمیم‌گیری های مناسب، آنها را جزیی از زندگی شخصی و کاری بحساب آوریم.

غازها در جهت مخالف باد است که به پرواز در می آیند.

در زندگی غازها قواعد بسیار زیبایی حاکم‌است که یک‌ غاز همیشه جلو دارست و بقیه در پشت آن به پرواز در می آیند تا جهت را گم‌نکنند، اما به نوبت هر بار غاز جلویی عوض می شود تا غاز دیگری رهبری گروه را به عهده بگیرد. اگر برای غازی مشکلی پیش آید، دیگران آن را به حال خود رها نمی سازند بلکه دور تا دور آن را می گیرند و تا به مقصد برسند از او مراقبت می نمایند . اما چگونه است که در میان انسان ها قواعد معکوس و نازیباست!

چرا وقتی اختلاف پیش می آید همه در یک جهت و یک هدف مشترک به پرواز در نمی آیند و هر کس هر سمت و مقصدی را که خود صلاح می داند به پرواز در می آید؟

براستی چرا در نظام انسان ها اگر برای یک نفر مشکلی پیش بیاید کسی نیست که به داد او برسد و همه مراقب او باشند تا شکست نخورد و تا رسیدن مقصد دست های هم را به یکدیگر بفشارند!

چرا رهبری گروه، تیم و مجموعه را چرخشی به عهده ‌نمی گیرند تا نوبت به همه برسد و کارها بجای اینکه از روی خودخواهی و جاه طلبی توسط عده ای قبضه شود، به صورت علمی و مشارکتی انجام نمی شود تا همه در تولید آن سهیم و همه از آن لذت ببرند و جمعیتی زیادی هم در بیرون‌ماجرا از نتایج زیبای آن لذت ببرند؟!

براستی چرا ما انسانها نمی توانیم مانند غازها  با هم وبرای هم زندگی کنیم !

زندگی، کار و حرفه ما انسان ها زمانی با ارزش و ماندگار خواهد شد که فقط برای خود و منافع خود کاری را انجام‌ندهیم، بلکه کاری را انجام دهیم‌که برای جمع دارای منفعت باشد، نیاز نیست در بوق و کرنا بدمیم که من این کار را انجام داده ام یا کس دیکر، مهم تر این است‌که کار مهم بنحو درستی انجام و به‌پایان برسد تا مردم‌ و خود کننده ی کار هم‌که‌جزیی از مردم است از منافع کار، بهره‌مند شوند و لذت ببرند!

وقتی در یک نظام تیمی و گروهی کسی خواسته باشد تکروی نماید و از موقعیت و فرصتی که در اختیار دارد صرفا بنفع خود بهره ببرد و دیگران را کنار بگذارد، قواعد تیم ‌و گروه برای آن اجتماع به هم می خورد و نه تنها پایان  آن کار  شیرین‌نخواهد شد بلکه حتی در آینده و در زمان بهره برداری از آن هم درگیر حرف و حدیث ومسایل و اختلافات مرسوم خواهد شد، این یکی از دلایل مهمی است که بیشتر کارها در اوز از ابتدا تا همیشه درگیر آن است و هیچ زمانی، هیچکس انگار تصمیم ندارد که روش های متعارف ، مرسوم، کهنه و زیانده را کنار بگذارد و به روش های خلاق و مدیریت پسند روی آورد.

این نکته را خوب است بدانیم و در زندگی و حرفه خود بکار ببریم که دانایی ،صداقت، پاکی، راستگویی، شفافیت بهترین سیاست و مدیریت است که بقیه چیزهای خوبی را که از آن انتظار  دارید مانند همبستگی، بهبود، پیشرفت جمعی و … را بدنبال دارد.

اختلافات را نباید زشت و بد پنداشت و آن را به سایر اختلافات یا موضوعات مرتبط دانست، اینکه‌گفته شود بخاطر فلان‌موضوع اختلافات را کنار بگذارید، مثل این است که بگویید شما آب نخورید چون بقیه تشنه نیستند!

هر اختلاف را باید در جای خودش و با صداقت حل و فصل کرد. همیشه این‌نکته را باید در نظر گرفت که یک گروه تشکیل می شود برای اینکه برآیندی از آن اندیشه های مختلف بدست آید و بکار برده شود، نه اینکه به ظاهر گروه باشد، اما در تصمیمات اساسی و راهبردی دیدگاه بقیه در نظر گرفته نشود، چنین روالی بطور اساسی بر ویژگی تیم و گروه منطبق نیست و یک‌نوع خود فریفتن است.

وقتی در یک مجموعه به تک صدایی عادت کنیم، همین خواهد شد که از شنیدن صداهای دیگر بدمان بیاید و اصلا آنها را بحساب هم‌نیاوریم.

بنابراین باید صداهای مختلف را یک فرصت بحساب آورد که می توان هر یک را شنید و در تصمیم سازی ها از آنها استفاده کرد همانند پرنده های زیبایی که به باغ می آیند و هر کدام یک صدای دلنشین ولی متفاوت از بقیه دارند ولی گوش دادن به هر کدام موجب می شود که حال دلمان خوبتر شود.

اما اگر تفنگ برداریم و همه صداها را بجز آن یکی که شما دوست دارید را بکشید و بقیه را هم‌ اجبار کنید که فقط آن صدا را بشنوند، همه از باغ فرار خواهند کرد و باغ شما هم دیگر آن باغ زیبا و دل انگیز باقی نخواهد ماند.

 همشهریان عزیز و گرامی از هر قشر و از هر گروه و از طیف و قوم و قبیله که هستید، در ابتدا همه انسانیم و بعد یکی مدیر، یکی مشاور یکی کارمند یکی کارشناس، یکی بیکار و … هستیم، نمی توان صرفا به خاطر این که در یک جایگاه بالاتری قرار گرفته ایم، دیگران را نادیده فرض کنیم و از روی جاه طلبی و خودخواهی سخن خود را به کرسی بنشانیم و در جهت منویات خود پیش برویم!

انسانیت ایجاب می کند در هر شغلی هستیم اختلافات را درک نماییم و از آن برای حل مسایل موجود بهره کافی ببریم‌نه اینکه آنها را خود بدست خود تبدیل به تهدید نماییم‌.

این نکته را باید مهم بدانیم که اختلاف بد نیست بلکه مهم مدیریت اختلاف ها ست و اینکه واکنش مدیر به هر اختلافی که بروز و ظهور می کند به چه صورت باشد، اگر برخورد مدیر به اختلاف ها براساس علم و اندیشه باشد، قطعا پاسخ درست دریافت خواهیم کرد و اگر براساس احساسات و بدون تفکر علمی باشد قطعا به بیراهه ها راه پیدا خواهد کرد و تنش ها را دامن خواهد زد. بنابراین اگر هم تنش وجود دارد نباید آن را به خود اختلاف نسبت داد بلکه آن را در خود ببینیم  و به مدیریت ضعیف خود نسبت دهیم که قادر به استفاده از آن در جهت ساختن و بهبود نبوده ایم. 

 دکتر ناصر یادگارفرد

تیرماه ۹۸