عنایت الله نامور: تا قبل از هزار و سیصد و بیست تغییرات ساده ای در اوز صورت گرفته بود. مهم ترین آن افتتاح مدرسه دولتی اوز در منزل حاج محمد رحیم است که همگان از آن اطلاع دارند. در ابتدای این دهه مدرسه بدری افتتاح شد و پسران برای تحصیل به مدرسه خاص خود رفتند. به سربازی رفتن جوانان و آشنایی با نظم و سپری کردن دو سال در شهر های دیگر هم تاثیرگذار بود و دید خیلی ها را گشود . غیر از این کشف حجاب بود در سال ۱۳۱۴ که هرچند بر طبق اوامر جکومتی در یک روز برای آن جشن گرفته شد . ولی کشف حجاب وسیعی رخ نداد و بعد از مدتی زنان پیر و میانسال به همان « شمد » و « چدر » باز گشتند . هر چند در مدرسه دانش آموزان دختربدون حجاب بودند. و همین هم تاثیرات خود را در دهه های بعدی نشان داد.
در دهه بیست شمسی ( ۱۳۲۰ – ۱۳۳۰ ) بود که دامنه تغییرات در اوز گسترده شد. در این ده سال چندین تغییر در نوسازی اوز رخ داد . از ابتدای این دهه اوز دیگر مثل قبل « کلانتر » نداشت و ناظم شهر را اداره می کردکه در سیستم ادری وزارت کشور تعریف می شد. بخشداری هم در نیمه دوم این دهه شروع به کار کرد و امور اداری و سیاسی کل منطقه اوز را زیر نظر داشت. بانک به اوز آمد ؛ درمانگاه افتتاح شد و دکتر آلمانی در اوز مریض را معالجه می کرد . دبیرستان هوشیار شروع به کار کرد و پسران می توانستند تا کلاس نهم در اوز تحصیل کنند. چندین وسیله نقلیه با رانندگان اوزی در شهر مستقر بود به نحوی که در انتهای این دهه تعداد ماشین ها به بیشتر از هشت ماشین رسیده بود . بازارمحلی رونق گرفتو در اوز حدود سی مغازه در دکان ها و یا در خانه ها کار می کرد. نانوایی به راه افتاد تا برای آموزگاران غیر اوزی نان تهیه کند . «لرد میری» آباد ترین جا بود وترکها و جهرمی ها میوه و هیزم به اوز می آوردند و می فروختند .و در سال ۱۳۳۰بی سیم تلگراف به راه افتاد و مردم می توانستند از اوز به هرجای دنیا تلگراف بزنند.
برای اسکان آموزگاران اوزی چندین خانه به کرایه رفت. تا آن زمان کسی خانه را اجاره نمی داد . رفتن جوانان اوز به آبادان و کار در شرکت نفت آنها را به میانه کشاکش جریانهای سیاسی روز انداخت . یکی از وقایع جالب اوز تظاهرات جوانان در شهر به حمایت از دکتر مصدق است. ساکن شدن چندین خانواده شیرازی و کازرونی و جهرمی که آموزگاران مدرسه اوز بودند؛ مانند خانواده تیمناک و زارع و کلاسهای فوق برنامه ای که زنان این خانواده ها برای دختران شهر داشتند؛ مانند کلاس آشپزی و خیاطی با الگو و کاموا بافی و غیره؛ تاثیر بسزایی در تغییر سلیقه دختران جوان داشت.
دیگر تغییرات با سواد شدن تعداد بیشتری از دختران و پسران بود که این خود باعث شده بود که در اوز روزنامه و مجله خریدار داشته باشد . کتابخوانی زیاد تر و فرهنگ شهری با این مجلات و روزنامه ها به اوز سرازیر شد . این تغییرات با تغییر در مراسم سنتی مثل عروسی خود را نشان داد و کم و بیش مراسم قدیمی رو به سادگی گذاشت . عروس ها و داماد ها به نوآوری در عروسی های خودشان پرداختند . از جمله این که همه داماد ها به جای شال و قبای قدیمی ؛ کت و شلوار می پوشیدند.
در همین دهه بعضی از خانواده های اوزی همراه با شوهرانشان که در شهرهای دیگر در ایران و یا خارج از ایران مشغول به کار بودند ؛ رفتند و در آنجا به همراه شوهرانشان مقیم شدند. از جمله عده ای به شیراز و تهران و عده ی دیگری هم به کویت و قطر و دبی و بحرین رهسپار شده و مقیم شدند .ماندگاری آنها و کسب فرهنگ شهری دیگر توسط این « مهاجرین » پس از چند سال ؛ بر روی فرهنگ مردم اوز تاثیر بسیار داشت . چون این خانواده ها کم و بیش به اوز رفت و آمد می کردند و خویشاوندان و خصوصا جوانان نزدیک به آنها تحت تاثیر قرار می گرفتند .
همه اینها منجر به این شد که در انتهای این دهه جوانان اوزی به طرز زندگی دیگری بیندیشند و در پی ایجاد خانواده های با سبک و روش زمانه خویش باشند.
عروسی ها هم در این دهه تغییراتی را به خود دید . از جمله عروسی هایی که معروف است ؛ عروسی « محمد علی فریدی » است که چندین شبانه روز بود و گروه موسیقی از شیراز به اوز دعوت کرده بودند که مجهز به تار و کمانچه و تنبک بود و خواننده ای هم همراه داشت که بی سابقه بود .
قبل از دهه بیست اوز تحت تاثیر بندرلنگه و هند بود و بیشتر از آنجا تاثیر می گرفت. ولی می توان گفت دهه بیست شمسی در اوز دهه خروج بود .مانند جوجه ای که از تخم خود خارج می شود و پا به دنیای بزرگ جستجو ها ؛ کشف ها و شگفتی ها می گذارد . از اینجا بود که درب دنیای دیگری بر روی اهالی باز شد. دروازه ای به ایران بزرگ و کشور های حوزه خلیج فارس؛ به نحوی که در دهه های سی و چهل شمسی که متعاقب این تغییرات بود؛ آثار شگفت انگیز و بینان افکنی در اوز به منصه ظهور رسید.
عنایت الله نامور
نوامبر ۲۰۲۵- دبی
Loading ...
