سه شنبه ۲۵ خرداد ۱۴۰۰
 |  10/ اکتبر/ 2020 - 9:20
  |   نظرات: بدون نظر
923 بازدید

فاصله و یگانگی

علی‌اصغر سیدآبادی: شاید آخرین کنسرت استاد شجریان در تهران بود؛ سال ۱۳۸۶. آن وقت‌ها در روزنامه اعتماد ملی بودیم. قرار گذاشتیم ویژه‌نامه‌ای برای کنسرت در روزنامه منتشر کنیم، با گفت‌وگویی بلند با استاد. پیشنهاد دادیم چند عکس خاص هم منتشر کنیم، یکی از دوستان بزرگوارش، عکس‌های زیادی در لپ‌تاپش داشت. عکس‌ها را که مرور می‌کردیم، عکسی چشمم را گرفت.
آقای شجریان در ظرفی هندوانه قاچ‌کرده و به میهمانانش تعارف می‌کرد. رنگ قرمز هندوانه با پیراهن احتمالا آبی در پس‌زمینه‌ای که رنگش در یادم نیست، ترکیب رنگی جذابی ساخته بود و خنده معروفش حال‌و‌هوایی یگانه به فضا داده بود. آقای شجریان با انتشار این عکس و هر عکس دیگری که او را در چنین حال‌و‌هوایی نشان می‌داد، موافق نبود؛ آن عکس منتشر نشد. الان هم که هر کس هر عکسی داشته باشد، در دمی امکان انتشارش را دارد، در میان عکس‌هایی که از آقای شجریان منتشر شده است، کمتر عکسی می‌توان یافت که بتوانیم با صفت صمیمی و شخصی و… توصیفش کنیم. آدم‌های محبوب همیشه در خانه‌های شیشه‌ای زندگی می‌کنند و فاصله‌ای میان زندگی خصوصی و زندگی حرفه‌ای‌شان نیست. تصویر زندگی خصوصی‌شان در کوی و برزن پخش است و شایعات درباره زندگی‌شان نَقل و نُقل محافل است، اما استاد شجریان موفق شده بود که میان زندگی خصوصی و حرفه‌ای‌اش فاصله‌ای بگذارد.

بخشی از این فاصله را در شیوه زیست او باید جست‌وجو‌ کرد، اما بخش دیگری از آن حاصل انتخابی آگاهانه است؛ انتخابی که نتیجه‌اش استقلال و یگانگی است. همیشه فاصله‌ای با اصحاب سیاست و قدرت داشت، حتی وقتی آدم احساس می‌کرد که به برخی از آنان ازنظر فکری نزدیک است. او با اینکه در برخی از حوادث سیاسی همراه می‌شد، اما این همراهی با فاصله‌ای همراه بود و خود را یک‌سره به فضای عمومی نمی‌سپرد، یک‌جور فاصله‌ای که از او شخصیتی یگانه می‌ساخت که می‌توانست از میانه حوادث بزرگ دوباره سربلند سربرآورد و خودش باشد بی‌کم‌و‌کاست؛ آنچه دیگران از او طلب می‌کنند. با قدرت و سیاست تکلیف روشن‌تر است، اما گاهی آنچه مردم طلب می‌کنند، گشودن یا پیمودن راهی سنگلاخ‌تر است. طرف مردم ایستادن یا هوای مردم را داشتن در بزنگاه‌های تاریخی چیزی است و بیگانه‌شدن با خود و سپردن راهنمایی خود به دست هواداران چیزی دیگر است. او‌ هر دو را خوب بلد بود. اصول و معیارهای اخلاقی و شیوه زیستش همان‌قدر که به فاصله با اصحاب قدرت و سیاست می‌انجامید، مانع دنباله‌روی از خیل دوستداران در عین طرفداری از مردم بود. او خود را خاک پای مردم ایران می‌دانست، اما پیرو چشم‌و‌گوش‌بسته همان مردم هم نبود؛ او خودش بود، یگانه و سربلند با معیارهایی که در طول زمان از او محبوب‌ترین هنرمند ایران را شکل داده است. یک‌بار همین موضوع را با او‌ در میان گذاشتم. پاسخ پرسشم را با خاطره‌ای از سفرش به بغداد پیش از انقلاب با یکی از خوانندگان پاپ پیش از انقلاب داد و گفت شبی که کنار دجله میهمان عراقی‌ها بوده‌اند، آن بانوی محترم هم همین پرسش را به عنوان انتقاد طرح می‌کند که چرا کناره می‌گیری و هرجا که می‌خواهند بخوانی، نمی‌خوانی؟

این کناره‌گیری و فاصله آگاهانه شاید بهره‌ای از رندی خیام‌وار باشد که نتیجه‌اش همزمان زیستی اخلاقی و مسئولانه و کنشگرانه در برابر ستم‌ها و بی‌عدالتی‌های احتمالی و ایستادن بر فراز صف‌بندی‌های سیاسی و دعواهای روز است. ماهی بزرگی که در تور صیادان خرد معنا نمی‌گنجد و از هر قالب از‌پیش‌ساخته‌ای بزرگ‌تر است. یک‌بار در حاشیه گفت‌وگویی حرف به دیدگاه‌های سیاسی و اجتماعی‌اش کشید. درباره علاقه‌اش به ایران باستان گفت و چنان در گفتن از ایران شوق و اشتیاق داشت که فکر کردم، چنین خواننده‌ای باید فردوسی می‌خواند. همان زمان‌ها برخی از خوانندگان قطعاتی از شاهنامه خوانده بودند. در پاسخم از ارزش و احترام فردوسی بزرگ متواضعانه گفت و نظرش را درباره اینکه موسیقی آوازی ایران بر‌اساس غزل شکل گرفته است که هر بیت معنایی مستقل دارد و این موسیقی برای شعرهایی مثل شاهنامه که معنایش در چند بیت تمام نمی‌شود، مناسب نیست. وقتی شنیدم که او به انتخاب خانواده همسایه ابدی فردوسی خواهد شد، فکر کردم بهترین انتخاب است. او با اینکه بیش از همه سعدی خوانده است، اما نسبت فرهنگی‌اش با فردوسی بیشتر است، حتی اگر چیزی از شاهنامه نخوانده باشد. همچنان که فردوسی میراث بزرگ فرهنگ و هنر ایران را تا پیش از خود از گزند فراموشی نجات داد، شجریان نیز با صدایش به میراث ادبی ایران پس از فردوسی جانی دوباره بخشید. هر دو نشانه‌های نوعی مقاومت ملایم فرهنگی‌اند؛ مقاومتی که فرهنگ ایران را تا کنون زنده نگه ‌داشته است و زنده نگه خواهد داشت.  

منبع:   http://sharghdaily.com/fa/Main/Detail/271975/  فاصله-و-یگانگی

 

 

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان پارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.

نظر سنجی

'روز شوراها مبارک/ میزان رضایت شما از شورای اسلامی پنجم شهر اوز چقدر است؟'

Loading ... Loading ...
آخرین نظرات
  • شما چرا کاندید نمی شوید آقای رضایی تا تولدی فرخنده صورت گیرد...
    محمد در مطلب: تولد و مرگ‌ شورا…
  • آقای رضایی مطالب خوبی نگارش کردی. در شورا افرادی باعث مرگ شورا می شوند اما مجددا در تولد شورای بعدی پشت میز شورا قرار می گیرند و به رای که از مردم گرفتند هم پایبند نیستند...
    دلسوز در مطلب: تولد و مرگ‌ شورا…
  • سلام ما هم ازطایفه خواجه هستیم که ازسالیان بسیاردور در سیستان زندگی میکنیم گروهی در منطقه سیستان وگروهی در استان گلستان زندگی میکنیم خیلی دوست دارم تابتوانم شچرنامه وریشه...
    علی خواجه در مطلب: در آمدی بر ریشه طایفه « خواجه » در اوز
  • برای شورای شهر باید به کسانی رای. بدهیم که. قبلاً هم. در فعالیت های اجتماعی شهر. بوده اند نه آنهاییکه کاری به مردم. ومسایل. شهر. تاکنون. نداشته اند. وتاره. پیدا. شده اند....
    همشهریان. توجه کنند که...... در مطلب: مطالبه شهروندان، تحقق شعارهای انتخاباتی است
  • با سپاس از آقای احمدی که مطالب. روشن کننده. را منتشر. کردند این مقالات دراین شرایط باید مطرح. شوند تا مردم. بیشتر. ترغیب شوند. که در انتخابات. شرکت نمایند موفق باشید...
    اوزی. معلم در مطلب: مطالبه شهروندان، تحقق شعارهای انتخاباتی است
  • تمام شهرهای مجاور ما هم. وضع همین طور است. بالاخره ۵ نفر برای شورا. را باید انتخاب کنیم. ما هم مثل. بقیه مناطق. برویم رای بدهیم. بهتر. است...
    برویم. رای بدیم. بهترست در مطلب: هفت دلیل مهم
  • در جواب امین .می تواند به شایسته ترینها نسبت به بقیه رای بدهید...
    محمود .م در مطلب: هفت دلیل مهم
  • به نظر می رسد ما اوزیها بخاطر اینکه تازه شهرستان شدیم باید آمار. رای گیری. را بالا ببریم تا دولت بیشتر به اوز توجه کند به هرکه می خواهید رای بدهید. ولی. در تعداد آرای مجم...
    اوزی. معلم بومی در مطلب: هفت دلیل مهم
  • سلام جناب فقیهی وقتی فردی شایسته تو این نامزد ها نمبینم چطوری برم رای بدم برای شورای شهرم...
    امین در مطلب: هفت دلیل مهم
  • در شرایط فعلی که مسأله بودجه. واعتبارات دولتی. مطرح. است. وشهرستان. نوپای. اوز هم سخت. احتیاج به. امکانات. دارد وظیفه هر فرد دلسوز. شهرستان اوز می. باشد که در انتخابات شر...
    اوزی دلسوز. زادگاه در مطلب: هفت دلیل مهم