دوشنبه ۰۴ تیر ۱۳۹۷
 |  ۲۰/ اسفند/ ۱۳۹۶ - ۷:۵۷
  |   نظرات: 5 نظر
525 بازدید

نگاهی به طرح پایتخت کتاب ایران/ چرا اوز پایتخت کتاب نشد؟

 پیام اوز/ابراهیم احمدی: طرح پایتخت کتاب ایران از سال ۹۳ در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی ایران کلید خورد.

طرح انتخاب و معرفی پایتخت کتاب ایران در راستای همگامی با تلاش های فرهنگی بین المللی، همگامی و توسعه همکاری ملی دستگاه ها و نهادهای مختلف برای ترویج و توسعه کتاب و کتابخوانی، توسعه و تامین هرچه بیشتر کتابخوانی در مناطق مختلف کشور و حمایت از فعالیت های مردمی در ترویج کتابخوانی برنامه ریزی شده است. البته این طرح نیم نگاهی نیز به پایتخت جهانی کتاب یونیسکو نیز دارد تا با مهیا کردن زمینه های فرهنگی و اجرایی لازم بتوان این عنوان را برای یکی از شهرها کسب کرد.

این پروژه اهدافی مانند: تمرکز زدایی از برنامه های حوزه فرهنگ، جذب مشارکت نهادهای مختلف دولتی و غیر دولتی در حوزه کتاب، جذب سرمایه های بخش های غیر فرهنگی برای حوزه کتاب، فرهنگی کردن فضای شهر و بخش های مختلف صنعتی و اقتصادی، ترویج غیر مستقیم آینده نگری و برنامه ریزی در حوزه فرهنگ، حمایت از ایده های نو وابتکاری و طراحی برنامه های جذاب و مردم پسند در حوزه کتاب  را دارد.

این طرح باید خصوصیاتی مانند: ابتکاری بودن، ترویجی بودن، متناسب با نیازهای محلی و ملی، برآورد هزینه و کسب بیشترین تاثیر با کمترین هزینه، در برگیری طیف ها و طبقات مختلف  با مشارکت بخش دولتی، نهادهای مدنی، صنفی ، فرهنگی، دولتی و غیر دولتی و… داشته باشد.

 شهر اوز در سال ۹۵ در سومین دوره این طرح شرکت کرد و توانست در بین ۱۰۳ شهر شرکت کننده دراین طرح پس از بوشهر که به عنوا ن پایتخت کتاب سومین دوره شناخته شد،  بیشترین امتیاز را به خود اختصاص داده و به عنوان اولین شهر خلاق کشور در عرصه ترویج کتابخوانی معرفی شود.

اوز در چهارمین دوره این طرح نیز در این رقابت شرکت کرد، گرچه اوز توانست درمیان۱۵۰ شهر شرکت کننده به مرحله نیمه نهایی و ۲۰ شهر پایانی راه پیدا کند اما نتوانست در مراسمی که ۸ اسفند، در تالار وحدت برگزار شد در میان ۵ شهر پایانی جا گرفته و به عناوین پایتخت کتاب یا شهر خلاق دست یابد.

پس از این اتفاق این پرسش در اذهان شهروندان به ویژه دست اندرکاران کارهای فرهنگی و کتابخوانی مطرح می شود که چرا علیرغم امیدواری زیادی که به وجود آمده بود، اوز نتوانست به عنوان پایتخت کتاب دست یابد؟  این نوشتار درپی آن است که در حد توان به این موضوع بپردازد. امید است صاحب نظران با ارائه دیدگاه های خود و نقد و بررسی محتوایی( نه فردی) به پیشبرد این اقدام فرهنگی در سال های آینده  کمک کنند.

برای موفقیت در یک رقابت باید نقاط قوت و ضعف خود و حریف از یک سو و فرصت ها و تهدیدها را از سوی دیگر کاملا بررسی کرد. دراین رقابت نه تنها تحلیل رقبا امکان پذیر نیست بلکه اطلاعاتی از تعداد و نحوه فعالیت شرکت کنندگان نیز قبل از ارسال طرح ها وجود ندارد. در سال ۹۵، ۱۰۳ شهر دراین رقابت شرکت کرد و در سال ۹۶ این تعداد به ۱۵۰ شهر از کشور که بسیاری از آن ها مانند: شیراز، اصفهان، یزد، تبریز و.. از مراکز استان و بسیاری نیز مرکز شهرستان بودند و محدود شهرهایی مانند اوز مرکز بخش بودند.

براین اساس این نوشتار بیشتر به شرایط اوز دراین دوره از رقابت ها، فارغ از شرایط رقبا می پردازد:

*زمان: برنامه های این طرح به طور خاص برای انتخاب پایتخت کتاب ایران باید به صورتی تنطیم شود که در طول یک سال قابل اجرا بوده و استمرار و پایداری آن ها نیز مهم است. برای شرکت اوز در چهارمین دوره این طرح از ابتدای سال جاری از سوی کارگروه سال قبل، بارها درخواست تعیین تکلیف برای شرکت یا عدم شرکت شد اما به دلیل این که انتخابات همزمان ریاست جمهوری و شوراها در ۲۹ اردیبهشت سال ۹۶ برگزار می شد، این موضوع عملا تعیین تکلیف نشد و پس از آن نیز دوران انتقال شورای چهارم به پنجم بود و عملا در ۶ ماه اول فرصتی برای تشکیل جلسه و تعیین تکلیف فراهم نیامد و به این ترتیب فرصت برنامه ریزی، اجرا و پایش در نیمی از سال از بین رفت.

اما با توجه به فعالیتی که از سال قبل آغاز شده بود و شواهد نیز حاکی از مشارکت گسترده تر اقشار مختلف در این طرح داشت، رایزنی های مختلف و تاکید مسئولین بخش،  شهرستان و استان بر شرکت دراین طرح بود.

اولین فعالیت اجرایی طرح در سال ۹۵  در اوز، عملا از ۱۰ آبان با تشکیل همایش هر شهروند یک ایده درمورد این طرح آغاز شد و تا ۳۰ آذر؛ آخرین فرصت ارسال مدارک و مستندات تنها ۵۰ روز فرصت وجود داشت که نه تنها باید طرح ها از نهادهای مربوطه و موسساتی که در کتابخوانی مشارکت داشتند اخذ کرده و با شرایط مطابقت و ثبت و ضبط می شد بلکه بسیاری از طرح ها درهمین بازه زمانی محدود، آغاز و ثبت شد.

*تعیین کارگروه و هیئت اجرایی: برای پیگیری امور، سازماندهی برنامه ها و طرح ها و تدوین و ارسال آن ها هیئتی باید پیگیر امور باشد که پس از بحث و تبادل نظر مقرر شد دو گروه شامل: گروه  پیگیر پایتخت کتاب و هیئت اجرایی تشکیل شود. دراین مورد شاید امکان بهره گیری بیشتری از علاقه مندان وجود داشت اما محدودیت زمانی و ضرورت تسریع در شروع فعالیت ها عملا امکان آن را فراهم نیاورد و در حقیقت بار فعالیت بر دوش هیئت اجرایی بود.

*مشارکت گسترده مدیران شهر و ادارات و موسسات دولتی و خصوصی: یکی از اهداف این طرح مشارکت فعال و گسترده ادارات و اقشار مختلف است اما با توجه به محدودیت زمانی تا ارسال طرح و گذشت زمان کوتاه از آغاز  فعالیت شورای پنجم و شهرداری از یک سو و حجم کارهای مختلف آنان، عملا امکان فعالیت گسترده و فراگیر این دو نهاد مدیریتی شهر فراهم نیامد و تعداد تفاهم نامه ها و طرح های اداری نیز محدود بود.

*اعتبار طرح: هر طرح برای اجرا به ویژه در رقابت با سایر شهرها که از امکانات به مراتب بیشتری برخوردار است نیاز به اعتبارات خاصی دارد. اعتبارات این طرح در سال ۹۶ با پیگیری های اعضای هیئت اجرایی و با همت خیرین تامین گردید و عملا شرایطی برای مشارکت ادارات و نهادهای دولتی در تامین اعتبارات طرح فراهم نیامد.

*محدودیت حضور بخش خصوصی: از دیگر خصوصیات این طرح مشارکت بخش خصوصی در طرح است. گرچه برخی از مدیران بخش خصوصی آمادگی خود را برای مشارکت اعلام کردند اما متاسفانه در شهر اوز بخش خصوصی محدود بوده و بخش هایی مانند: ناشران و صنعت چاپ که یکی از بخش های موثر هستند در طرح هستند، اصلا وجود ندارند.

علیرغم موارد فوق و برخی ناگفته ها گرچه اوز نتوانست به عنوان شهر پایتخت کتاب معرفی و یا درمیان شهرهای خلاق قرار گیرد اما مشارکت دراین طرح دستاوردهایی به شرح زیر داشته است که عبارتند از:

الف- مشارکت اقشار مختلف و رقابت سازنده در ترویج کتابخوانی که آثار آن به وضوح روشن است و بسیاری از برنامه ها پس از معرفی شهرهای برگزیده نیز دراوز در دست اجراست که به قول آقای سید آبادی؛ مدیر کل مطالعات فرهنگی، اوز عملا به این موفقیت دست یافته است.

ب- راهیابی اوز به مرحله نیمه نهایی و ۲۰ شهر برتر از میان ۱۵۰ شهر بزرگ و کوچک شرکت کننده و دریافت ۱۰ میلیون تومان بن کتاب

ج- انتخاب رئیس اداره فرهنگ و ارساد اسلامی اوز به عنوان نماینده این شهر در شبکه شهرها وروستاهای دوستدار کتاب و شرکت در برنامه های این طرح

د-معرفی هرچه بیشتر اوز در وزارت ارشاد و در میان شهرهای شرکت کننده دراین طرح به عنوان شهری فرهنگی و دارای طرح و ایده

ه-حمایت، تشویق و ترغیب روستاهای تابعه برای شرکت در طرح روستای دوستدارکتاب مانند فیشور، بیدشهر و گلار که عملا به انتخاب فیشور به عنوان روستای دوستدارکتاب شد.

ز-تشکیل باشگاه های متعدد کتابخوانی در شهر و روستاها، ترویج کتابخوانی از سوی آنان و برگزاری اختتامیه جام باشگاه ها با حضور نویسنده کودک و نوجوان و برگزیده شدن باشگاه پروانه ها در اختتامیه کشوری

ه- حضور نویسندگان و مسئولین متعدد در اوز از جمله مدیرکل مطالعات فرهنگی وزارت ارشاد در اوز و راهنمایی و حمایت از طرح ها

 

با عنایت به موارد فوق و اقدام فرهنگی که شروع شده و تداوم آن می تواند آینده بهتری را برای شهر ترسیم کند، نگارنده راهکارهای زیر را برای تداوم این اقدام فرهنگی پیشنهاد می کند :

۱-برگزاری جلسه آسیب شناسی و نقد و بررسی با حضور کارشناسان و علاقه مند به امر کتابخوانی

۲-تشکیل هیئت پیگیر پایتخت کتاب از میان علاقه مندان وتقسیم وظایف بین آنان با هدف فعالیت هدفمند و پرهیز از مسایل حاشه ای.

۳- تشکیل دبیرخانه دائمی پایتخت کتاب با به کارگیری نیروی تمام وقت شاغل در دبیرخانه(حداقل برای سال ۹۷) به منظور پیگیری تداوم طرح های شروع شده و برنامه ریزی برای طرح های جدید.

۴- تدوین برنامه های کلی طرح پایتخت کتاب شامل کلیات و جزئیات

۵- تاکید برآغاز فعالیت ها از ابتدای سال ۹۷ به ویژه در ایام نوروز و درهمایش روز اوز و استمرار آن در طول سال.

۶- ثبت تدریجی فعالیت ها و برنامه ها بلافاصله پس از اجرا و و یرایش آن ها.

۷-تامین اعتبار لازم برای برنامه ریزی و اجرای طرح ها و برنامه های پایتخت کتاب از ابتدای سال ۹۷ در رقابت با سایر شهرهای توانمند کشور.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان پارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.

5 Responses to “نگاهی به طرح پایتخت کتاب ایران/ چرا اوز پایتخت کتاب نشد؟”

  1. همشهری گفت:

    باتشکر از زحمات دست اندرکاران طرح پایتخت کتاب برایم صادقانه این سوال پیش امده که ایا اصرار کردن برای اینکار چه منافعی برای اوز دارد درحالیکه شهر اوز از نطر توسعه وعمران وکمبودهای زیادی در زمینه های اقتصادی وتولیدی واجتماعی دارد پرداختن به امورات فرهنگی انهم در حد افراط چه معنایی دارد جز اینکه بگویند اوز شهر فرهنگی است چه نصیب این بخش ۷۰ ساله میشود انتطار داریم انرزی وتوان همگانی ونیروهای اجتماعی اوز را برای حرکتی جدید برای توسعه وعمران شهری بهکار ببریم وشورای شهرودیگر فعالین اوز را در این راه یاری کنیم واز افراط وتفریط در زمینه کارهای فرهنگی وساختن دانشگاه واین قبیل کارها دست برداریم چون اوز از ابن نطر دیگر اشباع شده است با تشکر

  2. همشهری گفت:

    منم بانظراین همشهری موافقم چه منفعتی برای اوزداردهرچه هزینه هست مال اوزچون فهمیدندکه اوزخیرداردوباقی کارهاوآبادیش برای شهرهای دیکه هستش وهزینه هاش

  3. دانشجو گفت:

    با وجود. شهرهای بزرگ. ومیلیونی که. مراکز. استان هم. هستند پایتخت. کتاب. نشدن. اوز. چندان. مهم. نیست واشکالی هم ندارد شاید دراینده هم اوز دربین این قبیل شهرهای بزرگ نتواند موفق شود. عیبی هم ندارد ولی لزومی هم ندارد که درابن کار پافشاری زیادی کنیم. ما. نباید درموضوع کتاب وکتابخوانی دراوز. دچار توهم. وخود بزرگی بینی شویم

  4. منتقد گفت:

    توی دستاوردها هم گزینه (د) مهمترین هدف بوده. در واقع شما موفق شده اید بقیه چیزا بیخوده. همه هدف ها اداره ثبت نشده ارشاد اوز هستش.این هزینه کردن های مردم اوز به ادارات ما هم رسوخ کرد

    • مدیریت گفت:

      در متن مقاله نیز قید شده که از نقد محتوایی استقبال می شود از خوانندگان انتظار می رود با دلیل و مستند نسبت به نقد مطلب و بررسی تقاط مثبت و منفی طرح اقدام کنند. کامنت های احساسی که نشان از قضاوت زود هنگام یا نارضایتی از فرد خاصی است کمکی نخواهد کرد.

نظر سنجی
Sorry, there are no polls available at the moment.
آخرین نظرات
  • با سلام خدمت. دوست عزیز گراشی. لطفا. شما به عنوان همسایه یه چیزی بگویید ما اوزیها که هر چقدر میگوییم که چرا همه فعالیتها به طرف کارهای فرهنگی است گوش. شنوایی وجود. ندارد....
    اوزی خطاب به. گراشی در مطلب: اهداي ٥ ميليون تومان کتاب تخصصی به كتابخانه موزه مردم شناسي اوز ( زنده ياد فهيمه ملايي )
  • چند جلد كتاب اهدا شده است ؟ بهتر بود يك سري از اين كتابها هم به كتابخانه اصلي شهر هم اهدا ميشد.تا بيشتر مورد استفاده افراد قرار گيرد . در اين مورد لازم است اداره فرهنگ و...
    همشهري دلسوز در مطلب: اهداي ٥ ميليون تومان کتاب تخصصی به كتابخانه موزه مردم شناسي اوز ( زنده ياد فهيمه ملايي )
  • خدمت برادر گراشی عزیز علت مهاجرت ما اوزی ها عدم تخصیص مناسب بودجه با توجه به جمعیت نسبت به شهرهای مجاور گراش و خنج . عدم اشتغالزایی به علت عدم تخصیص بودجه . عدم وجود ادار...
    شهروند در مطلب: اهداي ٥ ميليون تومان کتاب تخصصی به كتابخانه موزه مردم شناسي اوز ( زنده ياد فهيمه ملايي )
  • از عناوین پشت جلد کتابها مشاهده میشود که کتابهای خوبی به کتابخانه موزه اهدا شده است دستشان درد نکند.ا ز عناوین برخی کتابها چنین برمیآید که بعضی از آنها از کتابهای نفیس می...
    همشهری دلسوز در مطلب: اهداي ٥ ميليون تومان کتاب تخصصی به كتابخانه موزه مردم شناسي اوز ( زنده ياد فهيمه ملايي )
  • با سلام. هشت سال و اندی از شهرستان شدن گراش می گذرد در طول این سال ها از جمعیت اوز کاسته شده ولی جمعیت گراش افزایش یافته هست.علت مهاجرت اوزی ها چیست و عدم مشارکت انان چیس...
    گراشی در مطلب: اهداي ٥ ميليون تومان کتاب تخصصی به كتابخانه موزه مردم شناسي اوز ( زنده ياد فهيمه ملايي )
  • بازهم. اوز. بازهم کتاب. وکتابخانه وبازهم. موزه. و فعالیتهای فرهنگی. تکراری. و....... اما دریغ از سایر فعالیتهای اجتماعی. واقتصادی که در دیگر. شهرهای. مجاور ما. در جریان....
    کارمند دلسوز در مطلب: اهداي ٥ ميليون تومان کتاب تخصصی به كتابخانه موزه مردم شناسي اوز ( زنده ياد فهيمه ملايي )
  • از فعالین عرصه فرهنگی تشکر میکنیم پیشنهاد. دارم بک همت. جمعی برای کارهای. عمرانی. وتوسعه وپیشرفت در ذمینه های دیگر اجتماعی. واقتصادی. در اوز. ایجاد. شود تا توجه. سرمایه گ...
    مهندس عمران ساکن در اوز در مطلب: اهداي ٥ ميليون تومان کتاب تخصصی به كتابخانه موزه مردم شناسي اوز ( زنده ياد فهيمه ملايي )
  • بسیار خوب. وقابل ستایش است. فعالیتهای همشهریان. عزیز. اما. شورای شهر. باید. برای. اسقرار. دادگاه. ثبت اسناد. وشبکه بهداشت. ودرمان. برنامه. داشته. باشد. وباید. از طریق. سخ...
    شهروند اوزی در مطلب: اهداي ٥ ميليون تومان کتاب تخصصی به كتابخانه موزه مردم شناسي اوز ( زنده ياد فهيمه ملايي )
  • تعدادی از کتابها بعنوان کتاب مرجع میباشند که باد در حفظ و نگهداری انها دقت شود و قابل امانت دادن نیستند و فقط در محیط کتابخانه قابل استفاده خوانندگان و علاقمندان میباشد...
    همشهری دلسوز در مطلب: اهداي ٥ ميليون تومان کتاب تخصصی به كتابخانه موزه مردم شناسي اوز ( زنده ياد فهيمه ملايي )
  • کیفیت تحصیلی دانشگاه آزاد الان از مقطع ابتدایی دهه شصت که ما تحصیل می کردیم پایین تر است....
    همشهری در مطلب: برگزاری امتحانات نیمسال دوم در دانشگاه پیام نور اوز